Frictie: Ethiek in tijden van dataïsme

Voorpublicatie in De Groene Amsterdammer.

One of 10 Dutch non-fiction books selected by the Dutch Foundation for Literature for international promotion: more info here

Excerpt in English @ Eurozine: Friction and the aesthetics of the smooth.

Lees het eerste deel van de inleiding bij Athenaeum.

Interview (en covergirl) in Het Financieele Dagblad.

In gesprek met Lex Bohlmeijer van De Correspondent. (Meer podcasts hier.)

Kijk terug: Frictie bij Tech for Society in De Zwijger.

‘Sublieme analyses’ … ‘must-read’ in de Volkskrant.

Lees de eerste recensie, die op 6 mei verscheen in Trouw.

Carel Peeters over Frictie in Vrij Nederland.

“Frictie: Ethiek in tijden van dataïsme” verder lezen

Podcast data & ethiek in het onderwijs

Hoe komt in een data-gestuurde wereld ethiek in de knel? En wat betekent dit voor het onderwijs? Interview door Germaine Poot, projectleider Learning Analytics, ter gelegenheid van de SURF onderwijsdagen.

Luister hieronder:

Tegen transparantie

‘Why do I feel there is a secret I carry in my body like an embryo, speechless and unformed, beyond knowing?’

Siri Hustvedt, The Blazing World

Stel dat je iemand, gewoon zomaar iemand, een camera om de nek hangt. Ze leeft haar leven, beweegt zich door de wereld, ontmoet vrienden en vreemden. De camera legt alles vast. Zal zij op den duur geen geheimen meer hebben? Er is bewijs van waar ze is en met wie, van wat ze zegt en hoort. Haar gedrag wordt transparant. Ze zal niet meer kunnen liegen over wat ze doet en heeft gedaan (al kan ze nog wel bedriegen). De video-opname van al haar bewegingen en gesprekken zal, mits lang genoeg gecontinueerd, een onbetwistbaar beeld geven van wie zij is. Of niet?

“Tegen transparantie” verder lezen

Een berg van data

         1.

9 februari 1998 was een maandag. Ik herinner me die dag nog goed; hoe ik ’s middags in mijn lichtsuède jas de straat uit liep – de Lange Nieuwstraat in Utrecht, sinds kort míjn straat – om boodschappen te doen. Bij de Albert Heijn op de Twijnstraat werd ik opgewacht door een medewerker achter een statafel. Of ik niet iets nieuws wilde proberen, een makkelijke manier om korting te krijgen op boodschappen. Dat wilde ik wel. Ik woonde net een paar maanden op mezelf en probeerde zo goed en zo kwaad als het ging met 850 gulden per maand een huishouden te voeren. Ik kocht alleen het hoognodige plus snoep. Met mijn mandje liep ik dagelijks door de winkel te hoofdrekenen om bij de kassa niet voor verrassingen te staan.

“Een berg van data” verder lezen

Over privacy, proctoring en bezwaar

Nieuw stuk op Follow the Money:

Wil je niet gevolgd worden, dan ligt de verantwoordelijkheid daarvoor tegenwoordig bij jezelf. Momenteel speelt een praktijk die deze logica een niveau hoger tilt: studenten moeten hun huis en zichzelf verplicht laten inspecteren terwijl ze tentamen doen. Miriam Rasch ontrafelt de valse aannames achter dit digitale toezicht.

Lees hier verder: Privacyschending als standaard: thuistoezicht bij tentamens

Het feest en de afgrond dragen elkaar: ‘De vadsige koningen’ van Hugo Raes

Bij uitgeverij Karakters is zopas een heruitgave verschenen van De vadsige koningen, de debuutroman van de Vlaamse schrijver Hugo Raes (1929-2013). Miriam Rasch schrijft in een persoonlijk verhaal waarom we deze roman dringend moeten (her)ontdekken. ‘Het gewone leven is het absurde en in de grenspraktijken huist het normale. Wie anders beweert, houdt zichzelf voor de gek.’

Ergens aan het begin van deze eeuw schreef ik een brief aan Hugo Raes. Wat erin stond, weet ik niet meer, alleen dat ik hem nooit verstuurde. Hij stierf in 2013, dus de brief blijft voorgoed onverzonden. En trouwens ook onherstelbaar verdwenen in het stof van oude computers die niet meer werken.

Lees verder bij de lage landen: Het feest en de afgrond dragen elkaar: ‘De vadsige koningen’ van Hugo Raes

Over influencers, vervreemding, Gouden bergen van Doortje Smithuijsen en Picture perfect van Kelli van der Waals in De Groene Amsterdammer

Influencers bewegen zich in een kapitalistisch systeem dat drijft op exploitatie. In Gouden bergen van Doortje Smithuijsen en Picture perfect van Kelli van der Waals zien we hoe de wereld er achter de muur van sociale media uitziet.

De influencer, mag je aannemen, oefent invloed uit. Op wie? En aangezien invloed niet een stoot elektriciteit is zonder verdere kleur mag je ook vragen: waarover?

Lees verder op de website van De Groene Amsterdammer: Alles is fantastisch en iedereen is ongelukkig

Podcast: ANTIBODIES, Boogaerdt/VanderSchoot & Miriam Rasch

Op zoek naar frictie in een voorspelbare, door data-gedreven wereld.

In een nieuwe aflevering van OFFBEAT ontmoeten theatermakers Boogaerdt/VanderSchoot (Suzan Boogaerdt en Bianca van der Schoot) en schrijver Miriam Rasch elkaar. Zij houden zich, ieder vanuit hun eigen vakgebied, bezig met dezelfde thema’s. Boogaerdt/VanderSchoot maakte de voorstelling ANTIBODIES, waarin ze de rol van het menselijk lichaam onderzoeken in deze frictie-loze wereld van de data. Miriam Rasch analyseert in haar boek ‘Frictie’ het dataïsme, het geloof dat alles te vertalen is naar data. In haar boek pleit ze voor meer frictie in een wereld die steeds voorspelbaarder wordt. Vanuit deze verschillende perspectieven gaan Boogaerdt/VanderSchoot en Miriam, onder leiding van Inge Janse, met elkaar in gesprek. Luister mee naar een ontmoeting.

Meer informatie op de website van Theater Rotterdam.

De overvloed van Annie Dillard – recensie Athenaeum

Schrijven is kijken. Als je maar lang genoeg kijkt, komt er misschien iets van het mysterie in beeld. Schrijven is dat wat je ziet te boek stellen. De overvloed vastleggen, naar de titel van de verzameling essays van Annie Dillard (The Abundance, vertaald door Henny Corver), waarin de lezer deelgenoot wordt gemaakt van dat mysterie van het kijken. Analytische scherpte en extatische overgave gaan daarbij samen op.

Lees verder op Athenaeum: Het zesde zintuig van Annie Dillard

Five Years of Tech Critique & de Kunst van de Kritiek

To mark my transition from the Institute of Network Cultures to the Willem de Kooning Academy this fall, I wrote an extensive though informal overview of the Art of Criticism project. Find it here (in Dutch): De Kunst van de Kritiek: hybride, dialogisch en urgent

About half a year ago I wrote what seems to be a prescient overview regarding the five years of longform publishing that led to the publication of Let’s Get Physical: A Sample of INC Longforms, 2015 – 2020. Read the introduction to that volume here: INC Longform Reader – Introduction: Celebrating Five Years of Online Tech Critique and make sure to order a free copy!