Sixty Minutes Back to the Future: The Pleasure of Friction, webinar on 24 Sept.

Please join me on September 24th, 8 pm, in exploring the pleasure of friction! All info on how to participate here: Back to the Future: The Pleasure of Friction

In the webinar ‘The Pleasure of Friction’ Miriam Rasch poses the question how we can resist an increasingly ‘frictionless’ society, filled with smart devices, communicative automation, and ubiquitous surveillance. Moreover, is it possible to do so in a joyful way? If we want to change something in our dealings with technology, it will help if the alternatives have something pleasurable to offer. What can we learn from writers and philosophers from the past and present about maintaining a positive outlook on friction

Philosophers that will be discussed:

1. Simone de Beauvoir put friction and failure at the heart of her ethics, with the added note that this gives not only excruciation but joy as well. (The Ethics of Ambiguity)

2. Timothy Morton writes about how to change our lives in the face of climate catastrophe , points to the necessity of pleasure for such a change to be successful. (Being Ecological)

3. Roland Barthes tells us something about the pleasure of complexity, which challenges the one who encounters it all the way up to a state of bliss. (The Pleasure of the Text)

4. With their concept of the undercommons, Stefano Harney and Fred Moten present a view of what a joyful gathering beyond the notion of frictionlessness could look like.

Miriam Rasch is a researcher at the Institute of Network Cultures (Amsterdam University of Applied Sciences) and lecturer in the AUAS minor in Philosophy. She studied Literary Theory and Philosophy. She’s also a freelance critic writing about literature and philosophy and an essayist with an interest in the intersection of technology, philosophy, and literature. Her book on life in post-digital times, Zwemmen in de oceaan: Berichten uit een postdigitale wereld, was published in 2017 by De Bezige Bij. In 2018 Shadowbook: Writing Through the Digital 2014-2018 was released, which is an (open access) collection of experimental essays. In May 2020, Frictie: Ethiek in tijden van dataïsme, her book on data ethics and the possibilities of de-automation came out. Miriam Rasch is also a member of the Ethical Board of AUAS and of the Editorial Boards of De Nieuwe Garde, The Low Countries, and Eurozine.

Why a lecture on the topic ‘the pleasure of friction’ right now?

The ideal of frictionless design for an ultimately frictionless society leads to profoundly ethical questions. If technology decides for us what we think, want, and should do, the basis of ethical deliberation disappears. However, it is also understandable that these same technologies are cherished, as they allow us to stay in touch with loved ones, discover information and insights we would never have encountered otherwise, and just plainly make us Laugh Out Loud. And isn’t there rather too much friction online (and in the camera-observed streets), with increasing polarisation and a public debate that has grown into a perpetual loudness war? All the more reason to take a closer look at what friction could mean in a positive and pleasurable sense, and to re-establish the link between ethics, freedom  and friction.

Bespreking van De macht van niets doen van Jenny Odell

Of je de lockdown nu hebt doorgebracht met ‘niksen’ of met thuisonderwijs geven, zieken verzorgen, eindeloze rijen zoom-meetings uitzitten, of een combinatie daarvan, een ervaring van leegheid zal er vast ook deel van uit hebben gemaakt. Die collectieve ervaring geeft De macht van niets doen. Een radicaal verzet tegen de aandachtseconomie (vertaald door Menno Grootveld) een onvoorziene actualiteit – nadat het vorig jaar al een bestseller was geworden in de VS en op de lijst met favoriete boeken van Barack Obama belandde. Nu het land na de lockdown opnieuw op gang komt en de vraag of er nog iets te leren valt van de afgelopen maanden alweer lijkt te verstommen, wordt Jenny Odells pleidooi voor niets doen alleen maar urgenter.

Lees verder bij Athenaeum: Een pleidooi voor gegronde aandacht

An Evening with Timothy Morton (and me) @ STRP

Op 30 januari 2020 had ik de eer om te spreken bij STRP, ‘in het voorprogramma van’ Timothy Morton zoals ik dat maar noem. Een fantastische avond, als een achtbaan voor de geest en voor het gevoel, want Morton blijkt iemand te zijn die een positieve vibe uitstraalt zoals ik dat nog niet eerder heb ervaren. Hieronder plaats ik alsnog de tekst die ik die avond uitsprak.

PS: here you can read the essay that Morton presented the following day at de Dépendance in Rotterdam, and which was published by Eurozine.

Photo: Boudewijn Bollmann

Tonight we are here under the heading of the post-anthropocene, which I want to make a bit more tangible by talking about fun, about the future, and about friction. The three f’s. Apparently, I found out, next to Friday’s For Future – the climate school strike movement – there is also something called Fuck For Forest. For me however Fun, Future, Friction.

But first let me try to explain why I think I’m here. My topic of interest is the philosophy and ethics of technology and data, while I was born and bred in literary studies, just like Timothy Morton, if I’m correct. I try to delve up and question the presuppositions and convictions in the worldview that underlies the belief in the good of data. These presuppositions are not usually discussed themselves, but bring along a whole set of ethical norms and values that define how is thought and talked about data, by policy makers, the public, and techies themselves.

“An Evening with Timothy Morton (and me) @ STRP” verder lezen

Recensie Simone de Beauvoir, Een leven: Hoe De Beauvoir denker werd

Een kleine 35 jaar na haar dood staat Simone de Beauvoir weer volop in de belangstelling. Daar hoort ook een biografie bij die zo’n ‘grote naam’ weer inhoud geeft en laat zien waarin de uitzonderlijkheid van die ene mens schuilde, een uitzonderlijkheid die ook voor nieuwe generaties actueel wordt gemaakt. Dat is precies wat Kate Kirkpatrick doet in Simone de Beauvoir. Een leven (vertaald door Karl van Klaveren, Indra Nathoe en Michel Meynen). Een vlotte levensbeschrijving die De Beauvoir moeiteloos de 21ste eeuw in loodst.

Lees verder bij Athenaeum.

Frictie: Ethiek in tijden van dataïsme – online presentatie 6 mei 2020

Wees welkom bij de feestelijke online launch van Frictie: Ethiek in tijden van dataïsme op 6 mei 2020 om 17.00 uur. Ik ga in gesprek met Nikki Dekker en Dirk Vis over de vraag wat niet in data te vertalen is, onder de bezielende begeleiding van DIGIDOPAMINE (Harm Hofmans en Nadine Roestenburg). Luister, denk, chat en proost mee!

Bestel alvast een exemplaar bij de lokale boekhandel, bijvoorbeeld Athenaeum. Rotterdammers kunnen een gesigneerd exemplaar reserveren bij Van Gennep en dat ophalen of per fiets laten bezorgen. In de tussentijd luister je hier naar de bijbehorende Spotify-playlist en lees je hier een fragment 🙂

(Wees gerust, het boek is niet zo dik als het plaatje doet vermoeden.)

Tijdvensters: interview over tijd in de postdigitale wereld

Vorig jaar alweer werd ik geïnterviewd voor een videoserie van De Bedachtzamen – een collectief met een website vol verhalen, kunst en reflecties die tegenwicht bieden aan de hyper-geaccelereerde tijd waarin we leven. Ik was nog aan het bijkomen van mijn terugkeer uit het Van Doesburghuis – wat een bijzondere ervaring en confrontatie met het heersende tijdregime was gebleken.

Ik vertel over de naar mijn idee onterechte ophemeling van de verveling, over het ontwikkelen van een omgangsregeling met je smartphone, over de mogelijkheid om je autonomie te bewaren tegenover de eis van Totale Communicatie.

Nu is het eindelijk te bekijken. De sneeuw ligt nog, mijn haar zit in een (ongekamde, inmiddels weer aangegroeide) pony. Zo is het interview een voorbeeld van tijd nemen. Het thema tijd is zelf onverminderd tijdloos. In isolatie worden we er allemaal nog meer mee geconfronteerd dan gewoonlijk. Hoe verhoud je je tot tijd in een stille en tegelijk oorverdovende periode als deze? Vanuit het verstilde Doornburgh, herinnerend aan mijn zelf-isolatie in het Van Doesburghuis, nu de wereld in.

Tijdsvensters #2 – Miriam Rasch from Tijdsvensters on Vimeo.

Vrijheid, gelijkheid, identiteit: recensie van Mens/onmens van Bas Heijne

Bas Heijne zet met Mens/onmens zijn onderzoek naar identiteit en onze verhouding daartoe voort, zoals hij eerder deed in Onredelijkheid, Moeten wij van elkaar houden en Onbehagen. Wat betekent het om mens te zijn? In de hedendaagse mediamaatschappij lijken we een speelbal van onze emoties geworden – en dus van hen die die emoties weten te bespelen. Hoe kunnen we ons daartegen verzetten?

In drie delen, elk op hun beurt onderverdeeld in korte, genummerde paragrafen, gaat Heijne in op maatschappelijke kwesties als nepnieuws en post-truth, de protesten van de Gele Hesjes en de afkeer van de elite waar die symbool van zijn, maar ook de veranderende betekenis van ‘grote woorden’ zoals waarheid, solidariteit en vrijheid.

Lees verder op Athenaeum: Vrijheid, gelijkheid, identiteit

Teruggevonden essay: Esthetisch verantwoord

Hoe je merkt dat je ouder wordt… Zoekend naar een bron kwam ik op DuckDuckGo een essay van mezelf tegen, uit 2003 (!). Ik wist wel dat ik het essay had geschreven, want het leverde me een beurs op om filosofie te gaan studeren via (toen nog) de Radboudstichting. Ik wist ook dat het ‘Esthetisch verantwoord’ heette en draaide om ethiek en literatuur.

Wat ik niet meer wist was dat ik het daarin had over om en nabij precies hetzelfde als waar ik nu een boek over schrijf. (Het boek gaat over data, daar had ik het in 2003 overduidelijk niet over, maar de rest… tja.) ‘Zo beschouwd lijkt vervreemding een voorwaarde voor ethische reflectie,’ schrijf ik daar – zal ik mezelf citeren?

Wat ik ook niet meer wist, was dat dit essay’tje gepubliceerd werd in Frame, het tijdschrift dat gelieerd is aan de studie Literatuurwetenschap in Utrecht, waar ik gestudeerd heb voor ik aan de filosofiestudie begon. Het staat dus gewoon online. Inclusief mijn oude adres, telefoonnummer en e-mailadres – zo ging dat in 2004.

Het hele nummer lezen kan hier: Frame 17.1 – Literatuur en Ethiek | mei 2004

Of download direct de pdf van ‘Esthetisch verantwoord: Over de ethische waarde van literatuur’.

Susan Sontag: bovenmenselijk én tragisch. Over de biografie van Benjamin Moser

Al enkele maanden voor verschijnen wist Benjamin Mosers Sontag. Haar leven en werk (vertaald door Lidwien Biekmann en Koos Mebius) aandacht te genereren, met zo’n geruchtmakende onthulling die een biografie tegenwoordig verplicht lijkt te bevatten. Niet Philip Rieff, zo heet het, schreef Freud: The Mind of the Moralist, maar Susan Sontag, Rieffs voormalige-studente-inmiddels-echtgenote, die dus als jonge moeder van in de twintig in zijn naam zat te buffelen op een vernieuwende Freud-interpretatie. Het is een onthulling die Sontag geen recht doet, en Mosers werk ook niet.

Lees verder op Athenaeum: Susan Sontag: bovenmenselijk én tragisch