Toen ik zag dat ik 52 boeken heb afgetikt in Bookpedia, ben ik gestopt met lezen voor de rest van dit jaar. Zo'n mooi afgerond weekgemiddelde, daar moet je verder niet aankomen. Nadere beschouwing bracht dat aantal echter op 53 (probleem van zulke programma's is dat je ze heel nauwkeurig moet bijhouden, anders heb je er niets aan). De elf niet uitgelezen of deels gelezen boeken zijn daar niet bij opgeteld.

28 boeken uit 2009 las ik (Nederlandse uitgave). Gemiddeld kregen deze boeken uit 2009 3,46 sterren. Drie boeken kregen 5 sterren, geen een boek kreeg 1 ster.

De 53 gelezen boeken ín 2009 kregen gemiddeld 3,26 sterren. Dat valt me tegen. Vijf boeken kregen 5 sterren en één boek 1 ster (deze).

Voor 8WEEKLY las ik 14 boeken, ruim één per maand dus.

Genoeg geouwehoerd, tijd voor de lijst.
Allereerst de beste boeken van 2009: Lees verder

Tags: lijstje, boek

Bekentenissen van een zelfontwijker, luidt de ondertitel van Atte Jongstra's Klinkende ikken. Op de omslag zit Jongstra voor een dubbele spiegel die hem tot in het oneindige zou kunnen weerspiegelen, ware het niet dat de afmetingen van het boek nu eenmaal beperkt zijn. Titel en omslag doen me deugd; ze doen me denken aan mijn eigen bespiegelingen over spiegelende ikken en foto's, lenzen en aan te trekken en af te leggen identiteiten.

De inhoud van dit Privédomein wekt dezelfde indruk als de omslag: als de afmetingen van het boek niet beperkt waren geweest, had de schrijver vast tot in het oneindige door kunnen gaan met zijn bekentenissen, die in essentie de bekentenissen van een verzamelaar zijn. Voor het verzamelende ik staat de hele wereld open en ligt de oneindigheid op de loer. Lees verder

Tags: Atte Jongstra, zelfkennis, boek, internet, weblog

'Mijn ritme veranderde: overdag sliep ik, 's nachts lag ik wakker. Ik begon ook last te krijgen van een soort angstvisioenen, waarbij ik het gevoel had dat alles zich samenbalde tot een compacte massa, kleiner en kleiner, tot er uiteindelijk één loodzwaar punt overbleef. Niet te harden zo zwaar. Daarna raakte de boel weer los en ontstond er een draad, die almaar dunner werd, oneindig lang en dun, en dan weer dikker en weer dunner, heen en weer...'
Lees verder

Tags: visioen, epifanie, heelal, oneindigheid, singulariteit, wol, Rilke, Herman Finkers

Om pessimisme hangt vaak een aura van intelligentie en ervarenheid - reden genoeg om jarenlang mijzelf een pessimist te noemen. Tot ik erachter kwam dat het gewoonweg niet waar was en ik tot mijn schaamte moest bekennen een optimist te zijn. Nu ben ik er trots op. Was ik niet zo optimistisch dan zou ik bijna een hekel krijgen aan al die zwartkijkers die nog steeds denken intelligenter en ervarener te zijn. Het enige wat ze zijn is ongelukkiger. Lees verder

Tags: Filosofie Magazine, optimisme, pessimisme

1. Ghinzu - Mirror Mirror
2. Sonic Youth - The Eternal
3. Portugal. The Man - The Satanic Satanist
4. Arctic Monkeys - Humbug
5. Kasabian - The West Ryder Pauper Lunatic Asylum
6. Port O'Brien - Threadbare
7. The xx - xx
8. Who Made Who - The Plot
9. Peter Doherty - Grace / Wastelands
10. Jack Peñate - Everything Is New
11. Alberta Cross - Broken Side of Time
12. Grizzly Bear - Veckatimest

Ik vond 2009 niet echt een spectaculair muziekjaar. Daarom zijn dit ook niet de 'beste' platen, maar 'favoriete' platen. De eerste zeven vooral. Maar zeven is zo gek. Tien lukte weer niet. Zoals wanneer je een feestje geeft en weet dat als je Pietje uinodigt, je Jantje ook moet vragen. Maar met Jantje komt Keesje en voor je het weet zit je huis vol.

Enjoy! Lees verder

Tags: lijstje

Naaktslakken die gezellig een dutje doen welterusten wensen: het bleek op vakantie een handige manier om met beesten om te gaan die eigenlijk je walging oproepen. Aan de andere kant van het spectrum vinden we Bamse, de poes met een crush op de laptop: hoe schattig! Maar hoe zit dat met beren? Niet teddyberen, maar levensechte grizzly beren? Kun je die ook welterusten wensen als ze een dutje gaan doen? Als je zegt dat zij een oogje op elkaar hebben, werkt dat dan? Of is dat domweg gevaarlijk? Lees verder

Tags: Grizzly Man, dieren

Iemand hield me in een houdgreep in mijn bed. Met een kreet schoot ik los en werd wakker. Het was een droom. Nee wacht: het was een metadroom, want ik lag in een ander bed in een andere kamer en eigenlijk hield niemand me in een houdgreep, maar die niemand was er toch. Ik werd weer wakker, nu echt.

Iedereen heeft wel eens gedroomd dat ie bijna dood ging. Ik lag eens in mijn droom op treinrails, hing aan de perronrand en probeerde met alle macht mezelf omhoog te hijsen. In de verte zag ik een trein met een onthutsende snelheid op me afkomen. Ik was zo dichtbij het veilige perron, maar het lukte niet me te bewegen. Eerder ontglipte de perronrand me, nog even en ik moest hem laten gaan. Het is maar een droom, het is maar een droom, riep ik in mezelf, maar toch was ik bang. Ik riep het zo lang en hard tot ik wakker werd - net voor de trein over me heen zou denderen. Lees verder

Tags: droom, dood, schrijven

'De nieuwe vertaling van Marcel Prousts "De kant van Swann" biedt een mooie (hernieuwde) kennismaking met deze klassieker. Twee boeken over Proust vergezellen de uitgave. Samen met de eerder verschenen vertaling van "Tegen Sainte-Beuve", maakt dat van 2009 een echt Proustjaar.

Het is altijd een vreemde gewaarwording om gevleugelde uitspraken en wereldberoemde scènes tegen te komen in hun oorspronkelijke omgeving. Als je Hamlet leest struikel je bijna over het 'To be or not to be’. Het staat er echt, denk je verbaasd. Ook Marcel Proust heeft zo’n scène aan de literatuur toegevoegd: die waarin een madeleine gedoopt in lindebloesemthee herinneringen wakker maakt en een romanuniversum geboren laat worden.'

Mijn poging nieuwe zieltjes te winnen voor de grootmeester: Viermaal Marcel Proust op 8WEEKLY.




_________________________________________________________________________________

Gerelateerde artikelen:

• Marcel Proust, Tegen Sainte-Beuve Kijk mee hoe de meester te werk gaat
• Het leven lezen: het innerlijk boek De poëtica van Proust
• Marcel Proust en zijn iPhone Wat kan ik nog toevoegen aan content over de iPhone?
• Chemische reacties Een van de fabelachtig mooie ideeën uit Op zoek nader bekeken
• Word wie je bent! Marcel Proust als opvoeder

Tags: Marcel Proust, 8WEEKLY, recensie

Vandaag werk ik een jaar bij Studium Generale. Dat betekent dat ik sinds vandaag in vaste dienst ben. Daar ben ik blij mee. En het geeft me de creeps. Lees verder

Tags: werk

8 december. Vorig jaar schreef ik over de verjaardag van mijn vader, die sinds zes jaar steeds verwijst naar de laatste verjaardag Data I. Vanavond presenteer ik de allerlaatste lezing van het najaarsseizoen bij SG, over Fjodor Dostojevski. Toen mijn vader ziek was, in de maanden tussen 8 december en 10 maart (Data II) las ik De gebroeders Karamazov. Dostojevski is daarom op de een of andere manier verbonden met die tijd. Hoe Dostojevski appeleert aan het morel gevoel - het thema van vanavond - heb ik meerdere malen proberen te beschrijven (Epifanie en epilepsie, Laatste ogenblikken van een terdoodveroordeelde, De biecht van Ippolit). Deze dag is een combinatie van al deze stukken. Lees verder

Tags: Dostojevski, Studium Generale

Vorige week zondag rond deze tijd zat ik met mijn moeder in Theater Bellevue te Amsterdam, klaar voor de voorstelling Szymborska! Twee actrices en een muzikant brachten gedichten van Wisława Szymborska ten gehore, in de vertaling van mijn vader (Gerard Rasch). Het was een leuke middag, veel boeiender dan een standaard saaie poëzievoordracht. Dat is natuurlijk ook niet zo heel moeilijk. Lees verder

Tags: Wislawa Szymborska, poëzie, theater

Pavement komt naar Nederland! Toen ik dit hoorde was ik zo blij dat ik achter mijn computer riep: 'Joehoe!' Ik rende de gang op om mijn blijdschap met iemand te delen. Maar op de Universiteitsgang waar ik zit, kent niemand Pavement. Nu is dat ook niet zo gek, want ze zijn tien jaar uit elkaar geweest en - aldus Wikipedia - ze hebben nooit commercieel succes gekend. Maar ze hadden wel een 'significant cult following', voor wie de aangekondigde tournee dus jubelnieuws is. Lees verder

Tags: Pavement, Beyonce, ACU, krakers

Het is vaak een rommeltje in mijn hoofd, een rommeltje van geluid. In het achterhoofd klinkt een liedje, de frontaalkwab huist futiele gedachtes die gaan over koffiezetten en oversteken, en rond de stam draait een langzame, donkere kolk van levensvragen, zonder veel woorden, maar met een aanhoudende ruis.

Juist daarom houd ik van een heel speciale uitvinding: stilte. De stilte die ontstaat als je je mond houdt. Dat is best moeilijk. Luister naar de mensen om je heen en je merkt meteen dat bijna niemand het vak beheerst van stil te zijn.

Als je stil bent, is het alsof woorden en beelden rustig neerdalen, als afgevallen bladeren die door elkaar wervelen tot de wind gaat liggen. Pas als ze stil liggen, kun je ze echt bekijken en tot je door laten dringen. Stil zijn is tijd geven.

Nu is af en toe je mond houden iets anders dan uren achtereen de stilte toe te laten, dat geef ik toe. Toch hangen ze samen; het ene kan niet zonder het andere bestaan, het ene is een voorbode van het andere.

Zelf ben ik ook geen volleerd stiltekunstenaar. Mijn eerste lessen leerde ik tijdens sollicitatiegesprekken. Dat klinkt prozaïsch en misschien ook merkwaardig, maar juist op een sollicitatiegesprek is het essentieel om jezelf tijd gunnen stil te zijn. Hoe makkelijk is het niet om direct nadat een vraag is gesteld te beginnen met praten, zodat je geen antwoord geeft op de vraag, maar alleen de stilte opvult met geluid.

Als je het eenmaal een beetje onder de knie hebt, dwingt het ook respect af, heb ik gemerkt. Stil zijn getuigt van lef. Er is een kleine zelfoverwinning voor nodig om je mond te houden, al is het maar vijf seconden. Misschien zijn de meeste mensen bang om tijd verspillen. Of om niet gehoord te worden. Toch word je een stuk beter gehoord na vijf seconden stilte. Het kost niet veel, tijd is een gecondenseerd product en respect in die zin goedkoop. Stil zijn is tijd geven, aan jezelf.

Eén keer voerde ik het te ver door, toen was ik zo lang stil dat men dacht dat ik een black-out kreeg. Het is een kunst, die je lang moet oefenen voor je hem beheerst. Zes seconden kan al te veel zijn en een ongemakkelijke situatie veroorzaken. De stiltekunstenaar is noodgedwongen een autodidact.

Laatst kwam ik erachter dat stil zijn niet het hoogste is dat je kunt bereiken. Voorbij de stilte ligt een nog veel moeilijker kunst om te leren: spreken. Spreken? Ja, spreken, zonder stopwoordjes en zinloos gebabbel, het spreken dat volgt op de stilte. De grootste stiltekunstenaars zijn redenaars. Zij hebben hun gedachten zo op orde dat ze zonder stil te vallen en zonder prietpraat spreken. Hun rommeltje is opgeruimd.

Zover ben ik nog niet. Voorlopig geniet ik van de stilte, van het kijken naar de neergedwarrelde bladeren in mijn hoofd.

[verschenen als column in Radboud info 82, december 2009] Lees verder

Tags: Radboudstichting, schrijven, solliciteren