Geert Lovink and Miriam Rasch (eds), Unlike Us Reader: Social Media Monopolies and Their Alternatives, Amsterdam: Institute of Network Cultures, 2013. ISBN: 978-90-818575-2-9, paperback, 384 pages.

Freely downloadable as pdf on:networkcultures.org/wpmu/portal/publication/unlike-us-reader-social-media-monopolies-and-their-alternatives

To order free print copies of the reader, visit networkcultures.org/publications

Check the book trailer and share!

Trailer - Unlike Us Reader: Social Media Monopolies and Their Alternatives from network cultures on Vimeo.

The Unlike Us Reader offers a critical examination of social media, bringing together theoretical essays, personal discussions, and artistic manifestos. How can we understand the social media we use everyday, or consciously choose not to use? We know very well that monopolies control social media, but what are the alternatives? While Facebook continues to increase its user population and combines loose privacy restrictions with control over data, many researchers, programmers, and activists turn towards designing a decentralized future. Through understanding the big networks from within, be it by philosophy or art, new perspectives emerge.

Unlike Us is a research network of artists, designers, scholars, activists, and programmers, with the aim to combine a critique of the dominant social media platforms with work on ‘alternatives in social media’, through workshops, conferences, online dialogues, and publications. Everyone is invited to be a part of the public discussion on how we want to shape the network architectures and the future of social networks we are using so intensely.

Contributors: Solon Barocas, Caroline Bassett, Tatiana Bazzichelli, David Beer, David M. Berry, Mercedes Bunz, Florencio Cabello, Paolo Cirio, Joan Donovan, Louis Doulas, Leighton Evans, Marta G. Franco, Robert W. Gehl, Seda Gürses, Alexandra Haché, Harry Halpin, Mariann Hardey, Pavlos Hatzopoulos, Yuk Hui, Ippolita, Nathan Jurgenson, Nelli Kambouri, Jenny Kennedy, Ganaele Langlois, Simona Lodi, Alessandro Ludovico, Tiziana Mancinelli, Andrew McNicol, Andrea Miconi, Arvind Narayanan, Wyatt Niehaus, Korinna Patelis, PJ Rey, Sebastian Sevignani, Bernard Stiegler, Marc Stumpel, Tiziana Terranova, Vincent Toubiana, Brad Troemel, Lonneke van der Velden, Martin Warnke and D.E. Wittkower.

Next conference: Unlike Us 3, Amsterdam NL, March 22-23 2013.
networkcultures.org/wpmu/unlikeus/3-amsterdam/program/

Lees meer over: social media, boek, INC

Conferentie: Unlike Us #3
Social Media: Design or Decline?
Deelnemen of afwijzen?

Amsterdam, 22-23 maart 2013
TrouwAmsterdan & Studio HvA
networkcultures.org/unlikeus

Facebook en Twitter: soms gezien als ultieme bevrijders, maar vaker als bron van ellende. Echt contact, echt engagement, echte kennis zouden allemaal ten onder gaan door de sociale media. Tegelijk is het meedoen of uitgesloten blijven. Alternatieven zijn er niet. Of toch wel?

Unlike Us #3 is een tweedaagse conferentie georganiseerd door het Instituut voor Netwerkcultuur van de Hogeschool van Amsterdam met workshops, een hackathon en een real life feest. Op 22 en 23 maart 2013 spreken internationale onderzoekers, programmeurs, ontwerpers en kunstenaars over social media: de monopolies en alternatieven.

Is het woord sociaal helemaal uitgehold of heeft het nog betekenis? Wat is de invloed van de enorme groei in mobiel gebruik van sociale media? Bestaat er zoiets als een Facebook revolutie en hoe begin je die dan? De toekomst van sociale media, hoe ziet die eruit? Iedereen is uitgenodigd mee te denken en doen. Do you choose to join, design or decline?

Tijdens de conferentie wordt de Unlike Us Reader gepresenteerd, een collectie essays over sociale media door wetenschappers, kunstenaars en activisten. Van de filosofie van verveling op Facebook, via de technische voorwaarden voor gedecentraliseerde sociale netwerken tot de rol van Twitter tijdens Occupy Los Angeles.

Sprekers onder anderen: Bernard Stiegler (FR), Petra Löffler (DE), Tristan Thielmann (DE), Seda Gürses (BE), George Danezis (UK), Reni Hofmueller (AT), Arvind Narayanan (US), Spideralex (ES), Benjamin Grosser (US), Tobias Leingrüber (DE), Simona Lodi (IT), Hester Scheurwater (NL), Leighton Evans (UK), Nathan Freitas (US), Marion Walton (ZA), Mirko Tobias Schäfer (NL), Miriyam Aouragh (UK), Thomas Boeschoten (NL), Simone Halink (NL), Simona Levi (ES).

Verder: Facebook Resistance Workshop, hackathon en Social-'R-Us Party

Tickets: 25 euro per dag / 40 euro passe-partout / studenten half prijs
Te koop via http://networkcultures.org/wpmu/unlikeus/3-amsterdam/tickets/

Lees meer over: INC, social media

Bijna twee maanden werk ik inmiddels alweer bij het Instituut voor Netwerkcultuur. Twee maanden aan nieuwe informatie, vragen, teksten, mensen; soms duizelingwekkend maar altijd boeiend en nieuwsgierig makend. Het onderzoeksveld van digitale netwerkcultuur, artistieke en politieke ontwikkelingen daarin, de filosofie erachter, reflectie op sociale media, van privacy tot identiteitsvorming: het is een veld in beweging, dat zich nog vormt terwijl je er wat over probeert te zeggen en dat zo snel doet dat het tegelijk al vraagt om moderne geschiedschrijving. Het onderzoek vraagt de inzet van allerlei disciplines, van softwareontwikkeling tot antropologie, filosofie, pedagogiek, ga zo maar door. Ik heb geprobeerd in die dynamiek wat lijnen te ontwarren van vragen die vooralsnog steeds terug lijken te keren - en die mij opvallen omdat ze me boeien. Voor degenen die diep in deze materie zitten misschien voor de hand liggend, maar voor relatieve beginners zoals ik draden die je een weg helpen door het labyrint van internetonderzoek.


Elf draden in het labyrint van de digitale netwerkcultuur

1. Om te beginnen is er de vormende rol van software en technologie. Als echte alfa ben ik me nooit zo bewust van de technologische keuzes die programmeurs hebben gemaakt bij bijvoorbeeld het in elkaar knutselen van een website of de schermindeling van mijn iPhone. Terwijl die keuzes direct je gebruik sturen. Neem het maken van een profiel in Facebook: de mogelijkheden zijn beperkt door de software, templates, interface. The medium is the message natuurlijk, maar daaronder vallen ook algoritmes en programmeertalen, tot aan de hardware die je de hele dag in je tasje bij je draagt. Niet alleen de computer is geprogrammeerd - via de computer worden gedrag en identiteit geprogrammeerd, zo je pessimistisch kunnen beweren. Dat betekent dat je persoonlijke autonomie deels afhangt van je begrip van de technologie - sorry alfa's! (Zie ook het vijf minuten-praatje van Douglas Rushkoff, Program or be Programmed: Ten Commands for a Digital Age)

2. Aan de andere kant: alle technologie is gemaakt door mensen, en er bestaat nog niet zoiets als echte artificial intelligence. Dat betekent dat je altijd rekening moet houden met de 'subjectiviteit' van zoekmachines, tags, programma's. Inmiddels weten we wel dat Google niet objectief is, maar dat is niet alleen omdat Google geld wil verdienen, maar ook omdat het nog altijd mensen zijn die Google maken. Dat maakt het soms moeilijker, maar ook mooier: kleine smetjes maken dat grote boze monster letterlijk menselijk. Daarbij komt: het onderscheid tussen mens en technologie is niet strak, net als de grens tussen online en offline - 'in real life'. Sterker nog, die grens is betekenisloos. Online is het echte leven.

3. Big data is everywhere. Data is hét wachtwoord van deze tijd en big data de toverspreuk: economisch (er wordt big money verdiend met big data), sociologisch (er wordt big research verricht met big data), medisch, persoonlijk, politiek en ga maar door. Binnenkort een aparte blogpost over dit big subject.

4. De begintijd van internet kenmerkte zich door decentralisatie en vervlakking van hiërarchie. Haast utopisch leek de virtuele wereld een zee van vrijheid, die iedereen kon helpen inrichten. Die tijden zijn voorbij. Zowel overheden als het bedrijfsleven proberen de controle steeds meer in handen te houden door centralisatie en (economische) hiërarchie. Sommige sites kun je in sommige landen niet bezoeken (nee, dat gaat niet alleen over China, denk ook maar aan filmpjes die buiten de VS niet te bekijken zijn), en bovenal, zoals altijd: geld is leidend en hiërarchie ontstaat zelfs in een gemeenschap als die van Wikipedia. Toch staat decentralisatie weer op de agenda. Bijvoorbeeld bij mensen die alternatieven onderzoeken voor Facebook, waarbij juist belangrijk is dat de macht, maar ook de opslag van data, niet centraal georganiseerd is. Zou het een dialectische beweging, zoals ook wel in de politiek te zien is?

5. Hierop voortbordurend: de gebruiker staat voorop, niet de maker. Voorbeeld: critical design. 'The designer as author, as craftsperson bringing together beginning, middle, and end, becomes redundant in a space in which every participant forges his or her own beginning, middle, and end. And that is exactly what happens in networked media. The narrative recedes, and the behavior of the design solution becomes prominent. What becomes important are questions that concern not the author but the users. How does the system respond to the input of its users? When a user says something to the system, how does the system respond? Uiteraard met in het achterhoofd: program or be programmed. 

6. The cult of the amateur, heet de moderne klassieker van Andrew Keen. Of je die cult van de amateur omarmt of niet, je zult het ermee moeten doen. Daartegenover staat echter een enorme behoefte aan expertise en onderzoek, juist om niet alles over te laten aan die amateur.

7. Belangrijkste ontwikkeling in de laatste jaren: door de mobiele technologie gaat alles (persoonlijke contacten, nieuws, alles) in real time. Niet alleen het concept tijd verandert, maar ook ruimte. De ruimte is niet meer van belang en tegelijk van het grootste belang - het doet er niet meer toe waar je bent, als je maar online bent. En toch laat iedereen voortdurend weten waar hij is en wordt aan elke foto die je maakt automatisch een gps-coördinaat gekoppeld.

8. Nog zo'n paradox: globalisering gaat samen met steeds meer lokalisering. Het wereldwijde web is, tja, wereldwijd. Maar steeds meer is het de lokale gemeenschap die zich in die grenzeloze wereld profileert. Blogs worden geschreven in de native language (true), het grootste deel van het internet is al lang niet meer in het Engels, ook al lijkt het voor ons zo.

9. Alle problemen met privacy en commercie (het verband: de een wordt opgeofferd voor de ander) springen steeds meer in het oog, ook van het grote publiek. Natuurlijk is het een waardevolle les op alle vlakken in het leven: verlies nooit de commerciële belangen uit het oog. Alles draait om de klik. Met een discrepantie tussen kwantiteit en kwaliteit tot gevolg. Online wordt alles afgerekend op aantallen, op hits, op links. De meest lokale blogger opent met spanning de maandelijkse rapportages van Google analytics, als hij niet al de statistiekensites in real-time bijhoudt. Internet is te prijzen om de ruimte die het biedt aan de niche, aan de specialistische sites die ergens anders niet aan bod komen, de mogelijkheid voor iedereen om te publiceren. Maar hoe verhoudt zich dat tot de almacht van de klik? 

10. Ook een filosofisch verantwoorde les: het belang van de context rond de content. Alles draait om content, maar het bijzondere is dat de content vaak losstaat van zijn geschiedenis, het ontstaan ervan. Zoals ik een YouTube-filmpje op mijn site kan embedden en er een verhaaltje omheen kan schrijven dat de inhoud van het filmpje radicaal verandert. Daarom zijn lessen mediawijsheid broodnodig.

11. Kunst: de technologie van video bijvoorbeeld, laat de wereld zien - ze staat in dienst van de werkelijkheid. En andersom past de wereld zich aan de technologie aan, en bepaalt de technologie wat er in de wereld te zien is. 

Aanvullingen, leestips, links zijn meer dan welkom.

Lees meer over: social media, data , digitale cultuur, interdisciplinariteit, Facebook

Bloggen wordt al lang niet meer geassocieerd met schrijven over je vrijgezellenbestaan of je kat. Bloggen is volwassen geworden en heet curatie, bloggers zijn de curatoren.
1. What is curation?


2. 7 regels voor het nieuwe curatorschap: Doe wat je zegt van Theo Ploeg

Zelf een blog beginnen?
3. Bloggen is voor mij schrijven en het allerbeste boek over schrijven is On writing van Stephen King. Voor praktische tips en een schop onder je kont.
4. Lees hier online Gij zult bloggen van Ernst-Jan Pfauth of een kort overzicht van de inhoud. Het blog van Ernst-Jan Pfauth is sowieso een must-follow voor alle bloggers: pfauth.com
5. Handboek communities van Erwin Blom was voor mij een grote stimulans en heeft uiteindelijk geleid tot het nieuwsblog van Studium Generale
6. Van dit soort lijstjes zijn er talloze te vinden, je hoeft er in feite maar een te lezen als je begint met bloggen om ze vervolgens te laten voor wat ze zijn: 12 Things That Will Kill Your Blog Post Every Time. Hoewel... neem deze er ook bij, vanwege de andere insteek die vooral goed is voor de productiviteit (zoals Lesson #4: Don’t watch TV or go to meetings): 10 Lessons Seth Godin Can Teach You About Blogging

De curator/blogger is niet een onzichtbare archivaris in de kelder van het internet, maar treedt als persoon op de voorgrond. Iets over mijn eigen beweegredenen dus:
7. Verslaafd aan filosofie: waarom een weblog?
8. Na twee jaar bloggen schreef ik Jarig weblog: op naar de volgende twee jaar! Met daarin onder andere de volgende links:
a. 'Zoek uit hoe je de onderwerpen waarin je de meeste expertise hebt te gelde kunt maken en schrijf er een ‘asset’-verhaal over.' Uit: Schrijf artikelen die over jaren nog worden gelezen!
b. 'Concrete tips met een optimistische toon (Zo kan het ook!).' Uit: Bepaal het speelveld, win de wedstrijd
c. Mik op het hoogste, er zijn al genoeg mensen die gaan voor doorsnee. Zie: Een onrealistisch doel is de sleutel tot blogsucces

Plaatje!
9. Toffe infographic voor inspiratieloze dagen: 22 manieren om boeiende content te creëren

Ten slotte een kijktip (en de eigenlijke aanleiding om dit lijstje samen te stellen): 
10. de TED-talk van Joris Luyendijk, over het delen van je 'learning curve'. Hoe? Op een blog natuurlijk:


Tips meer dan welkom.

Lees meer over: schrijven, weblog

Nieuw!
myriaden.tumblr.com
Snapshot literatuur, filosofie, poëzie en kunst.



Tumblr-tips welkom.

Lees meer over: lezen

Zelfs als je niet een heel fanatieke internetter bent, laat je voortdurend een online spoor van data achter. Als je achter je computer zit, maar ook elke keer als je incheckt met je OV-chipkaart. Heb je ook nog een zakelijk profiel, een Facebookaccount en een twittermanie - zoals ik - dan groeit de berg informatie die er over je te vinden is op internet uit tot een Mount Everest, in kiezelsteentjes uiteengeslagen (maar ik reis wel anoniem). Onoverzichtelijk, gevaarlijk, privacygevoelig, dat weten we inmiddels wel. Maar met wat hulp is al die data ook op een andere manier te interpreteren. Op een workshop datavisualisatie bij SETUP in Utrecht leerde ik een digitaal zelfportret te maken. Een blik in de spiegel die misschien zelfs een stapje in de richting van zelfverwerkelijking kan betekenen.

Het is interessant om te zien hoeveel informatie er met een paar simpele tooltjes uit een online profiel te halen is. Niet alleen van jezelf, maar ook van je vrienden. Als je dat op je scherm ziet verschijnen, in honderden regels onder elkaar, word je je daar wel bewust van. Daarnaast krijg je door het (al dan niet creatief) bewerken van die data ook inzicht in jezelf. En het levert mooie plaatjes op, zoals het mozaïek van al mijn Facebook-foto's.

Als inleiding vertelt schrijver David Mulder over zijn kunstproject 'Turf'. Een jaar lang turfde hij werkelijk alles in zijn dagelijks leven, van kopjes koffie via wc-bezoek naar uren slaap. Turven is op zich geen moderne hobby, er zijn altijd mensen geweest die dag in dag uit hun gewicht, drankgebruik, sigaretten of calorieën hebben bijgehouden. Denk maar aan Bridget Jones. Het beschrijven van je 'quantified self' is een natuurlijk, menselijk verlangen. Maar die beschrijving is nu veel makkelijker geworden, zeker waar het gaat om het verwerken van de gegevens.

Het gaat ook verder dan alleen cijfertjes en statistieken: via de cijfertjes, die automatisch in grafieken en kaarten inzichtelijk worden gemaakt, maak je je levensverhaal zichtbaar. En dat kan anders uitpakken dan je had verwacht. Zoals het mozaïek van foto's: bij elkaar geplaatst in een grid vertonen de foto's één groot portret. Wat spreekt daaruit? Het zijn mijn herinneringen, maar samen vormen die een beeld dat andere mensen weer op hun eigen manier interpreteren.

Het turven, merkte Mulder, beïnvloedt je daadwerkelijke gedrag omdat je nu eenmaal van tevoren een ideaalbeeld van jezelf hebt – zelfs in de meest alledaagse, betekenisloze handelingen. Dat geldt ook voor het 'online turven', als je het bijhouden van je online profielen zo kunt noemen. Een voorbeeld dat ik wel herken is Last.fm, dat automatisch bijhoudt welke muziek je afspeelt. Heb ik bezoek met een belabberde muzieksmaak, dat mijn iTunes overneemt, dan krimp ik ineen van schaamte bij de gedachte aan mijn online voor iedereen te raadplegen Last.fm-lijst.

Al van oudsher geldt dat we graag verhalen vertellen over onszelf. Iets bestaat misschien pas in de reflectie erop. Als iets niet past in ons overkoepelende verhaal, ook al is het maar als afwijkend zijlijntje, dan schrappen we het uit onze realiteit. En die reflectie, dat vertellen, loopt nu veelal via sociale media. Anders dan vroeger zijn we zijn daar nu voortdurend, in real time mee bezig. Op vakantie wacht je niet meer tot je thuis bent om je definitieve verhaal te vertellen aan de thuisblijvers, maar ben je dag in dag uit dat verhaal aan het updaten. Haast als een echte roadnovel of zelfs een ouderwets feuilleton.

Daar stonden ze aan het eind van de middag dan allemaal bij elkaar: eindeloze rijen met al mijn statusupdates van Facebook en Twitter. Normaal gesproken kijken we niet vaak terug naar wat we allemaal ooit hebben geantwoord op de vraag 'what's happening'. Al was het maar omdat je moet weten hoe je al die data bij elkaar schraapt. Dat brengt wel reflectie op gang. Is dit wie ik ben? Wie ik wil zijn?

Bovenaan las ik: 'Iemand probeerde me net aan het schrikken te maken door heel hard in mijn gezicht te roepen: EY, IK BEN SCHIZOFREEN! Maar ik schrok niet. Hij had eerst namelijk heel lief hallo gezegd.' Ik herinner me dat ik dit op Facebook zette, maar niet de gebeurtenis zelf. Hetzelfde kun je met foto's hebben, vooral uit je kindertijd. Herinner je je echt dat moment, of alleen de foto die je al talloze malen hebt gezien? Maar er is een groot verschil wanneer je alles in real time boekstaaft (natuurlijk niet alles, alleen zij die nog nooit daadwerkelijk op Twitter hebben gekeken, denken dat mensen alle kopjes koffie noemen die ze op een dag drinken). Je wordt een personage in een verhaal dat niet eens op waargebeurde feiten gebaseerd hoeft te zijn. Een verhaal dat je zelf schrijft en dat tegelijkertijd jou schrijft. Want je mag een personage zijn in een half fictief verhaal, zodra het verloop van dat verhaal je gedrag gaat beïnvloeden, is het maar al te reëel.

Dat kun je allemaal heel erg vinden. Ik denk dat het alleen maar erg is als je je van die half-fictieve status niet bewust bent. Daarom is het goed om eens een middag aan een datavisualisatiezelfportret te knutselen. Bovendien kun je het ten goede aanwenden: je wordt voortdurend geconfronteerd met jezelf en daardoor aangezet tot gedragsveranderingen. Meestal nog ten goede ook, omdat je wilt overeenstemmen met een bepaald ideaalbeeld. Dat is de andere kant van het doemdenken dat de nadruk legt op de prestatiedruk en competitiedrang die met sociale media gepaard zouden gaan. Ook niet onbelangrijk: het prikkelt de creativiteit. En dat vind ik eh, leuk.

Workshop Data-is-me bij SETUP, 14 januari 2012

Lees meer over: datavisualisatie, SETUP, Facebook, verhaal, data , media, social media

Wat is een blogkermis? Wel, iemand kiest een bepaald thema, doet een oproep om een blogartikel over dat thema in te sturen en bundelt de beste bijdragen in een blogkermis. Ik stuurde 10 filosofische vragen op weg naar zelfkennis in voor een blogkermis over Persoonlijke groei. Nu staat het tussen allerlei andere boeiende stukken, met een leuk compliment erbij: 'een kort maar zeer krachtig artikel. Het doet precies wat het belooft: de weg naar zelfkennis banen.’

Ik ga de andere stukken lezen. En wie weet organiseer ik zelf ook eens een blogkermis over zelfkennis of levenskunst.

Lees meer over: blogkermis, zelfkennis, levenskunst

Ik ben een blij vrouw: het is weer mogelijk te reageren op mijn stukkies! Vandaag nog voelde ik me een beetje schuldig omdat ik in mijn meivakantieweek eigenlijk deze hele site (727 files, deze niet meegerekend) had willen omzetten naar een ander systeem. En dat niet heb gedaan. Maar zie: de goden zijn me ook wel eens gunstig gezind en er is een update uit de lucht gevallen die... nou ja, ik ga niemand vervelen met technische details.

Laat van je horen! Ik zit immers al lang genoeg een monoloog te houden (zie De mond gesnoerd). Ik ga nog kijken of ik oude comments kan importeren (heb weinig hoop). En beloof snel weer een inhoudelijk stukkie af te leveren.

Lees meer over: comments

Jammer maar helaas: voorlopig is het niet mogelijk om te reageren op mijn blogjes. Een week of twee geleden kreeg ik een vriendelijk mailtje van Haloscan, die het hele commentingding onder z'n hoede heeft. Ze houden d'r mee op. Gelukkig geven ze twee opties: migreren naar een betaald commentingding of je comments exporteren. Dat laatste is gratis. Maar, er is geen enkel systeem waar je je gratis geëxporteerde comments weer in kunt importeren. Lees verder

Lees meer over: comments

Zou het een noodzakelijk verband zijn in mijn leven - vrij zijn en projecten zonder eind starten? Ik schreef al over het invoeren van al mijn boeken in het programma Bookpedia (inmiddels hoef ik het alleen nog bij te houden) en het digitaliseren van mijn notitieboekjes in Notebook (op de lange baan geschoven). Nu heb ik weer een nieuwe bezigheidstherapie, wat geheel te danken is aan een artikel dat ik las, Cleaning Up Old Posts, The Gateway to Your Blog. Ik lees vaak genoeg stukjes van mezelf terug, haal er hier en daar wat typfouten uit en voeg links toe. Maar ik ging opeens nadenken over wat de schrijfster zegt over het opnemen van een lijstje met 'Gerelateerde artikelen’. Zo’n lijst neemt de lezer mee op een tocht langs je hele blog, laat zien hoe de stukken samenhangen, welke onderwerpen terugkeren, en legt zo een web van knooppunten over het blog. Tegelijk verwijst het steeds verder en bindt het de verschillende stukken samen. Ik voelde me totaal aangesproken.

Vol goede moed ben ik begonnen. Zie hieronder of het stuk over de vakantie, In z’n achteruit het paradijs verlaten. Wat een karwei. Ruim honderddertig stukjes te gaan. Ik meld het hier maar even, mocht iemand zich afvragen wat die lijstjes hier en daar te betekenen hebben. Lees verder

Lees meer over: internet, weblog

Mijn blog is jarig. Eigenlijk was, want op 25 juni verscheen hier het eerste stukje. Vandaag ga ik dan mijn tweede jaar als blogger in. Wat valt er over te zeggen?

1. Ik begon dagelijks, ik had dan ook alle tijd van de wereld als Koosje werkloosje. Maar dat dagelijks bloggen niet aan mij is besteed, ligt in de aard van dit blog besloten. Af en toe bezondig ik me aan een heel kort stukje, of alleen een verwijzing, maar het gaat me toch om meer. Iets met een kop en een staart, iets wat van mij is. En dat kost tijd.

2. Het 'stukkie' moet niet over één concreet ding gaan, ik wil verbanden leggen. In die zin is het een plattegrond van mijn gedachten, die ook nooit over één ding gaan. Heel vervelend, omdat ik daardoor snel dingen vergeet. Uit het ene verband volgt een ander verband en die lijntjes probeer ik te onthouden door ze op te schrijven. In het onder woorden brengen ligt het meeste denkwerk besloten.

3. Het ’stukkie’ mag niet over niets gaan en moet ergens over gáán.

4. Actualiteit is niet belangrijk. Vaak genoeg schrijf ik in gedachten stukjes over de PVV of over Maurice de Hond, maar die leg ik in de la achter mijn hersenstam. Alleen als het iets 'van mij' is, zoals bij de Sire-campagne, wil ik me eraan branden.

5. Actualiteit is wel belangrijk. Ik wil gelezen worden en ik wil niet dat mensen die klaar zijn met lezen het gevoel hebben dat ze beter iets anders hadden kunnen doen. Als het niet zo'n vies woord was, zou ik het urgentie noemen. Nu houd ik het maar bij 'filosofische actualiteit' of zoiets. Klinkt ook behoorlijk vies overigens.

6. Dit kan allemaal ook van toepassing zijn op andere schrijfsels. Waarin verschilt een blog dan van een column, een reportage of een recensie? Allereerst het 'van mij'. Dat is precies wat veel mensen zo verafschuwen aan blogs, maar als je niet denkt dat je gedachten interessant genoeg zijn voor het internet, moet je inderdaad geen blog beginnen. Hier spreek ik, maar wie dat is, weet ik zelf ook niet. Een blog is een beetje schizofreen.

7. Bloggen is schrijven, maar schrijven is geen bloggen. Ik overtreed vaak en graag mijn eigen stijlregels. Op een blog gelden andere regels. Dit is ook een excuus voor luiheid. Oftewel: geef tijdgebrek de schuld.

8. Het belangrijkste is natuurlijk dat de blog op internet staat. Het bestaat uit stukkies en bij elkaar vormen die stukkies een groeiend, uitdijend, vriendelijk monster in wiens hersenen steeds meer verbindingen worden gelegd. Mijn blog geen aardigheidje, geen vingeroefening, maar de weerslag van verbindingen die in mijn eigen hersenen worden gelegd.

9. Iedereen kan reageren. Ook al gebeurt het minder dan ik zou wensen, ik verwelkom elke reactie met open armen en ongezonde gulzigheid. Anders had ik wel een dagboekje gekocht.

10. Bad van Michael Jackson was het eerste album (toen nog lp) dat ik per se wilde hebben. Ik droomde dat hij naar Culemborg kwam om het me persoonlijk te geven. Hoe leven als mythe totaal uit de hand kan lopen. De eenzaamste mens ter wereld. What a price to pay.
Lees verder

Lees meer over: weblog, internet

Iedereen met een gepersonaliseerde startpagina say yeah! Ik had het er al eerder over, maar nu zal ik er wat meer over vertellen. Zoals je een restaurant nooit op de openingsavond mag beoordelen, heeft ook een nieuwe startpagina tijd nodig om goed tot zijn recht te komen (of juist niet natuurlijk). Inmiddels ben ik twee maanden Netvibes-er, tijd voor evaluatie. De conclusie geeft ik alvast weg: Netvibes is een aanrader!

Waarom? Bloggers bevelen dit soort sites (er bestaan er meerdere, waaronder een van Google die me minder aanspreekt) aan door te beweren dat je er tijd mee bespaart. Door Netvibes zou de internetter die per dag drie uur online zit dezelfde informatie vinden in slechts één uur. Je logt in op Netvibes, zet alle sites die je vaak bezoekt bij elkaar en kunt dus in één oogopslag zien waar er iets nieuws gepubliceerd is.

Het tijdargument klinkt altijd en overal goed, maar vaak doet het me niet zoveel. Vaak is er ook niets van waar. (Meestal bespaart een apparaat of programma tijd tot je eraan gewend raakt dat je tijd bespaart en de bespaarde tijd weer terug in het apparaat of programma stopt. Sinds de wasmachine wassen we veel vaker onze kleren, sinds de e-mail verbruiken we drie keer zoveel papier en moeten we zaken dubbel archiveren.) Zo ook in dit geval. Nu maakt dat wat mij betreft niet uit. Als de voordelen opwegen tegen de tijdbesparing, net als bij de wasmachine en de e-mail, is er niets aan de hand.

Umberto Eco schreef ergens dat hij baalt van moderne bibliotheken waar de bezoeker niet meer tussen de kasten mag snuffelen, maar het boek dat hij wil lezen moet aanvragen, waarop een medewerker het voor hem uit een depot haalt. Juist tijdens het snuffelen tussen de kasten deed hij de beste ontdekkingen, door iets te vinden waarvan hij niet wist dat hij het zocht. Is Netvibes niet een soort moderne bibliotheek die al het spannende surfgedrag om zeep helpt? Een doodlopende weg, of liever, want internet is geen weg, een streng bewaakte poort met maar een paar schietgaten?

Nee, want binnen de Netvibespagina laden de websites van je keuze in hun geheel. Daarbinnen ben je vrij om te gaan en staan waar je wil. Voor je het weet zit je weer met tien tabbladen open.

Je begrijpt: ík bespaar hier geen tijd mee. Integendeel, sinds mijn gepersonaliseerde startpagina zit ik eerder drie keer zo lang dan kort op het web. Hoe kan dat? Stel, je komt een leuke site tegen op internet. Normaal gesproken dacht ik: goh, leuke site, moet ik onthouden. Waarop ik hem vergat zodra ik op het rode kruisje klikte en de site weer verdween in de nullen en enen van de digitale doolhof. Tegenwoordig voeg ik de pagina toe aan mijn Netvibes en zie ik elke dag wat daar gebeurt. Zo krijg je elke dag meer te lezen en klikken. Dat geeft niet, want het zijn interessante sites. Zo niet, dan worden ze er weer vanaf geknikkerd. Je moet wat in huis hebben om op mijn Netvibes te mogen, ja!

Kortom: je blijft via één kanaal van alle kanalen op de hoogte. Het biedt een goed overzicht (ook in het bieden van een overzicht is overzichtelijkheid gewenst), en het is makkelijk te zien wat je al hebt gelezen of niet.

Dit klinkt allemaal heel saai. Gelukkig zijn er ook leuke extra's. Daar heb ik dan weer niet zo veel mee. Behalve met de rijkswidget. Een widget is een kleine desktopapplicatie, een programmaatje dat een onderdeel vormt van een website en waar dan bijvoorbeeld steeds het actuele weerbericht in staat of waar je muziek mee kan luisteren. De rijkswidget is een applicatie van het Rijksmuseum en het is anders dan je misschien op het eerste gehoor zou denken, een zeer coole widget.

Elke dag verschijnt er in de widget een kunstwerk uit de collectie van het Rijksmuseum, dat je kunt vergroten. Op de achterkant van het werk - en dat verhoogt het schatgraversgevoel, dat er op de achterkant van een schilderij een geheime boodschap alleen voor jou staat - staat een korte toelichting. Door op een pijltje te klikken draait het kunstwerk zich om, zodat je kunt ontdekken wat er letterlijk en figuurlijk achter schuilgaat.

Wat doe je dus? Eerst bekijk je vluchtig het doek, leest de naam en tralala. Dan draai je hem om en lees je de toelichting. Laat hem terug draaien en bekijkt hem nog eens aandachtig. Voor je het weet kijk je gemiddeld één keer per week aandachtig naar een kunstwerk - van schilderijen en bronzen beelden tot brokaten jurken en Venetiaans kristal.

In een museum schijnen mensen gemiddeld negen seconden aan een werk te besteden. Met de rijkswidget is dat al gauw een minuut. Dat klinkt weinig, maar het is een stijging van ruim 600 procent. (Heel kort naar een kunstwerk kijken geldt over het algemeen niet als iets goeds.) Een ander voordeel is dat je het niet voor het kiezen hebt. Ik had nooit gedacht dat ik Venetiaans glas interessant zou vinden. Maar jawel! Wanneer je nieuwsgierig bent geworden (en dat kan haast niet anders) en naar de website van het Rijks gaat, kom bovendien je op een prachtig vormgegeven, duidelijk geheel, waar heel wat zogenaamd moderne instellingen een puntje aan kunnen zuigen.

Zo kan het dus gebeuren dat het zogenaamd vluchtige en oppervlakkige medium dat mensen berooft van hun concentratievermogen, waar alles wordt weggeklikt als het niet snel genoeg boeit, de aandacht voor een kunstwerk zes keer langer vast weet te houden dan de ouderwetse analoge manier. En dat weer allemaal dankzij een 'gepersonaliseerde startpagina' als Netvibes, want je moet die widget toch ergens kwijt. Die pagina geeft je de mogelijkheid stil te staan op het web - paradoxaal genoeg een grote stap vooruit in de digitale revolutie.

De rijkswidget was de eerste museumwidget ter wereld en is een grandioze uitvinding. Daarmee ontdoet het museum zich ook meteen van zijn stoffige imago om rechtstreeks aan te kloppen bij een jongere generatie. Alleen een beetje jammer dat die klungelende ambtenaren er steeds voor zorgen dat we nog jaren moeten wachten voor we de kunstschatten weer in het echt kunnen aanschouwen. Het moderne, hippe en toch diepgaande en niet-door-de-knieën imago dat het Rijks met de widget opbouwt, verdwijnt zo meteen weer in het aardedonker van de bodemloze bouwput aan het Museumplein. Een gemiste kans.

Lees meer over: Netvibes, Umberto Eco, Rijksmuseum, rijkswidget, kunst, internet

Omdat het hele CMS eruit lag en je dan als webredacteur niet echt veel meer kan doen, heb ik me laatst ingelezen in de wondere wereld van SEO. Met andere woorden: het systeem lag plat en ik weet nu van alles over gevonden worden door Google. Lees verder

Lees meer over: SEO, internet