Supersnaren, exoplaneten, wormgaten: ik ben me voor mijn volgende programma bij Studium Generale aan het inlezen in de moderne astronomie. 2009 is internationaal Jaar van de Sterrenkunde (juist, weer een jaar van...). Sterrenkunde: dat vindt iedereen wel fascinerend. Maar is het ook te begrijpen?

Volgens de supersnarentheorie zijn de meest elementaire deeltjes in het universum geen puntjes, maar een soort trillende elastiekjes, waarvan de trillingen zich aan ons voordoen als deeltjes, zoals elektronen en fotonen. Hoewel de theorie aanvankelijk een veelbelovende kandidaat leek om de tegenstelling tussen relativiteitstheorie en quantumtheorie te overbruggen, wordt steeds duidelijker dat zij op haar beurt weer voor nieuwe problemen zorgt. De meest serieuze complicatie is dat onze wereld volgens deze theorie - zonder dat we daar in het dagelijks leven iets van merken - deel uitmaakt van een universum van tien of meer dimensies.

Het publiek bestaat uit leken. Wat dat betreft ben ik een goede toetssteen. Of niet? Ik hou erg van de prachtige ruimtefoto’s, word bijna gek als ik aan twaalf dimensies denk en vind de metaforen en vergelijkingen het interessantst.

Gelukkig zijn de hoogste bètawetenschappers ook grote taaltovernaars met een prikkelende verbeelding:

Mogelijkerwijs zweeft ons driedimensionale heelal door een hogere dimensie - op dezelfde manier waarop een vliegend tapijt van twee dimensies door de driedimensionale ruimte vliegt - gescheiden van een schaduwwereld, die misschien maar een paar tiende millimeter van ons verwijderd is, zoals Spinozawinnaar Robert Dijkgraaf het onlangs beeldend beschreef.

Dat neemt niet weg dat ik nog steeds gek word van het idee van twaalf dimensies, die op een tiende millimeter van mij zweven. Of van de wetenschap dat elke seconde miljoenen deeltjes overal doorheen worden geblazen door de energie van de zon. Ook door mij heen, en door jou. Neutrino’s heten die deeltjes. Dat moeten wel de sukkels van het twaalfdimensionale universum zijn.

Neutrino’s, heerlijk.

Lees hier het hele interview uit het Ublad met Renate Loll, die 25 maart komt spreken.



_________________________________________________________________________________

Gerelateerde artikelen:

• Op weg naar een Theorie van Alles De vier lezingen van de reeks in één stuk samengebracht
• Darwin als teaser Kleine stukjes uit verslagen van de Studium Generale reeks over Darwin
• Maand van de spiritualiteit Het tegenovergestelde van het Jaar van de Sterrenkunde
• Epifanie en epilepsie Wat er kan gebeuren als je te hard nadenkt over dingen waar niet over na te denken valt
• Meer verslagen van Studium Generale lezingen

Lees meer over: sterrenkunde, Studium Generale