Studium Generale
Wedstrijd: maak een filmpje over wetenschap en win 500 euro
24/08/10 20:32 Denk aan: Wetenschap
Op 13 september viert Studium Generale een feestje: 50 jaar academische vorming. Ter gelegenheid daarvan is er een filmwedstrijd. Wie het leukste, knapste, intelligentste en/of mooiste YouTube-filmpje maakt, wint 500 euro. Animatie, video, fotostrip: alles is geoorloofd als je maar een van de zes wetenschappelijke vragen die op 13 september centraal staan op een prikkelende manier verbeeldt.
Lees hier over de thema’s en verdere richtlijnen.
PS: Morgen schrijf ik weer een blogje over filosofie, literatuur en leven, beloofd.

Lees hier over de thema’s en verdere richtlijnen.
PS: Morgen schrijf ik weer een blogje over filosofie, literatuur en leven, beloofd.
Comments
Sterrenkunde: wetenschap tussen science en fiction
19/08/10 20:15 Denk aan: Wetenschap
Het is alweer meer dan een jaar geleden dat ik de lezingenreeks over sterrenkunde voor Studium Generale presenteerde. Nu is er een filmpje van: vier lezingen in minder dan tien minuten. Ik ben er trots op!
Liever lezen? Hieronder de uitgeschreven tekst.
Het beeld dat bestaat van de sterrenkunde, vindt vaak zijn oorsprong in sciencefiction of bijgeloof: de horoscoop in de krant, ontmoetingen met buitenaardse wezens, reizen door de tijd. Drie vooraanstaande onderzoekers en een wetenschapsjournalist scheiden de 'science' van de 'fiction'.

Lees verder
Liever lezen? Hieronder de uitgeschreven tekst.
Het beeld dat bestaat van de sterrenkunde, vindt vaak zijn oorsprong in sciencefiction of bijgeloof: de horoscoop in de krant, ontmoetingen met buitenaardse wezens, reizen door de tijd. Drie vooraanstaande onderzoekers en een wetenschapsjournalist scheiden de 'science' van de 'fiction'.
Lees verder
Zomergasten: Jan Marijnissen en de explicateur
27/07/10 07:52 Denk aan: Televisie
Jan Marijnissen was de eerste Zomergast van dit seizoen, dat gepresenteerd wordt door Jelle Brandt Corstius. Er zal ongetwijfeld door anderen voldoende geschreven worden over de vermogens en onvermogens van zowel gast als presentator, daar ben ik niet voor nodig. (Volstaat te zeggen dat dit een van de weinige afleveringen is die ik helemaal af heb gekeken.) Ik ga liever wat verder in op een interessante rode draad die door de uitzending heen liep.
Meteen vanaf het begin sprak Marijnissen over zijn voorkeur voor explicateurs - iemand die de tijd neemt om dingen uit te leggen, zijn passie weet over te brengen en zo een brug bouwt tussen de kenner en het publiek. (Lees verder onder de video.)
Ik vind het een mooi streven om meer explicateurs aan het woord te laten. Dat sluit ook aan bij de doelstelling van Studium Generale: wetenschappers brengen hun kennis naar buiten voor een groot publiek en laten tegelijk (hopelijk) wat zien van hun persoonlijke drijfveren. Waarom doe je het werk dat je doet? Hoe kom je aan een passie voor het vak?
Lees verder
Meteen vanaf het begin sprak Marijnissen over zijn voorkeur voor explicateurs - iemand die de tijd neemt om dingen uit te leggen, zijn passie weet over te brengen en zo een brug bouwt tussen de kenner en het publiek. (Lees verder onder de video.)
Ik vind het een mooi streven om meer explicateurs aan het woord te laten. Dat sluit ook aan bij de doelstelling van Studium Generale: wetenschappers brengen hun kennis naar buiten voor een groot publiek en laten tegelijk (hopelijk) wat zien van hun persoonlijke drijfveren. Waarom doe je het werk dat je doet? Hoe kom je aan een passie voor het vak?
Lees verder
10 schrijvers en denkers over Levenskunst
16/06/10 12:02 Denk aan: Filosofie
1. Schrijven is een vorm van zelfonderzoek. Door je gedachten te ordenen en onder woorden te brengen, vergaar je zelfkennis. Zelfkennis is een voorwaarde voor een goed leven: je leert omgaan met de veranderlijke aard van het leven. Schrijven biedt daarbij een houvast, maar ook de mogelijkheid om op onderzoek uit te gaan en ideeën uit te proberen. Had Montaigne nu geleefd, dan had hij vast een weblog gehad. Lees verder
Michel Houellebecq: alleen in boeken kunnen leven
10/06/10 18:05 Denk aan: Literatuur

Michel Houellebecq is van jongs af aan weinig sociaal en erg teruggetrokken. Via de literatuur - eerst poëzie, later proza - ontpopte hij zich tot iemand anders. Sinds de jaren negentig is hij een van de meest controversiële schrijvers van Europa, zeer uitgesproken en niets en niemand ontziend. Zijn romans bevatten veel autobiografische elementen. Zoals Elementaire deeltjes, waar de twee halfbroers twee persoonlijkheidshelften van Michel Houellebecq zelf zijn. Dominante eigenschappen, die eerder verborgen moesten blijven omdat ze niet de mooiste zijn, komen in de literatuur aan de oppervlakte. In het geval van Houellebecq: haat. Lees verder
Angst: een wetenschapsfilosofische encyclopedie
21/05/10 20:56 Denk aan: Wetenschap

Levenskunst als bewust denkproces: Peter Bieri / Pascal Mercier
12/05/10 12:52 Denk aan: Filosofie

Het Handwerk van de vrijheid is het filosofische hoofdwerk van Bieri, die onder het grote publiek vooral bekendheid geniet als Pascal Mercier, schrijver van Nachttrein naar Lissabon. Het filosofische en literaire werk zijn nauw met elkaar verbonden. Juist de verbeelding en expressie krijgt in Bieri's filosofie een grote rol toebedeeld, en in zijn romans kan hij laten zien hoe dat in zijn werk gaat. Lees verder
Het onbehaaglijke van Angst
23/03/10 18:29 Denk aan: Film

Stukkies elders: authenticiteit, medicatie en poëzie
15/03/10 18:32 Denk aan: Wetenschap

Een verzekering tegen een ongeluk door een terroristische aanslag verkoopt beter dan gewoon een verzekering.
Charles Taylor: ‘sociale authenticiteit’
Is authenticiteit sociaal?
Nietzsches ‘dood van God’ maakt de weg vrij voor een authentieke levenskunst
Friedrich Nietzsche staat wel bekend als ‘de filosoof met de hamer’. Je kunt hem ook lezen als levensbevestigende denker.
Innovatie van medicijnen loont niet, bangmakende reclame wel
‘Voelt u zich wel eens gespannen, maakt u zich zorgen en kunt u niet meer genieten van activiteiten die u eerder leuk vond, zoals winkelen? Dan is Havidol voor u!’
De literaire expressie van angst: angst als productieve kracht
Angst in het literaire en filosofische existentialisme.
Authenticiteit en eigenbelang: het lastige evenwicht van de honnête homme
François de La Rochefoucauld is bekend van zijn maximes: puntige uitspraken over de mens. Houdt de auteur mij een spiegel op of herken ik me totaal niet? Lees verder Lees verder
Stukkies elders: angst, levenskunst en liefde
22/02/10 19:07 Denk aan: Wetenschap

Angststoornissen: over hersenprikkeling en schoonheid
De psychiatrie streeft naar de opheffing van de eigen beroepsgroep.
(Valse) verleiders op Festival Mooie Woorden
Romantiek is een doodsvijand, van de liefde en van het geluk.
Wetenschap als ontmanteling van angst
Welke rol speelt angst in de wetenschap?
Robert Musil: Mystiek zonder God
Wat ben jij? Een dilettant, een essayist of een mysticus?
Michel de Montaigne: De melancholie van de wijsheid
Had Michel de Montaigne in deze tijden geleefd in plaats van in de zestiende eeuw, dan had hij misschien wel een weblog bijgehouden.
Michel Foucault: Het leven een kunstwerk
Het lijkt een onwaarschijnlijke stap: van een analyse van het gevangenis- en strafsysteem naar de levenskunst.
Huis van de Poëzie
Is poëzie vertaalbaar? Lees verder
Drie gesprekken
19/02/10 12:18 Denk aan: Leven
Ik had een gesprek met een hoogleraar. Het ging ongeveer zo:
Prof: 'Ben jij ook docent bij een vakgroep?'
Ik: 'Nee, ik ben gewoon programmamaker bij Studium Generale.'
'Ah, dat is dus je beroep?'
'Nou, beroep, beroep, ik heb niet een programmamakersopleiding gedaan of zo.'
Stilte.
'Ik heb filosofie gestudeerd, dus ik zit inhoudelijk wel in de goede richting.' (De prof, hoewel geen hoogleraar in de Wijsbegeerte, had zelf ook filosofie gestudeerd.)
'Zo, nou dat is toch nogal wat,' zei de prof.
'Valt wel mee.'
'Dat doet niet iedereen je na.'
'Ach jawel.'
'Nee hoor, veel mensen weten niet eens wat het woord betekent.'
'Ach jawel. Academisch geschoolde mensen zeker.'
'Dat is waar.'
Later op de avond dacht ik terug aan dit gesprek. Een typisch gesprek, waarvan ik er al vele heb gevoerd. Waarom, vroeg ik me af, ging het gesprek niet zo?
Lees verder
Prof: 'Ben jij ook docent bij een vakgroep?'
Ik: 'Nee, ik ben gewoon programmamaker bij Studium Generale.'
'Ah, dat is dus je beroep?'
'Nou, beroep, beroep, ik heb niet een programmamakersopleiding gedaan of zo.'
Stilte.
'Ik heb filosofie gestudeerd, dus ik zit inhoudelijk wel in de goede richting.' (De prof, hoewel geen hoogleraar in de Wijsbegeerte, had zelf ook filosofie gestudeerd.)
'Zo, nou dat is toch nogal wat,' zei de prof.
'Valt wel mee.'
'Dat doet niet iedereen je na.'
'Ach jawel.'
'Nee hoor, veel mensen weten niet eens wat het woord betekent.'
'Ach jawel. Academisch geschoolde mensen zeker.'
'Dat is waar.'
Later op de avond dacht ik terug aan dit gesprek. Een typisch gesprek, waarvan ik er al vele heb gevoerd. Waarom, vroeg ik me af, ging het gesprek niet zo?
Lees verder
Robert Musil: Mystiek zonder God
10/02/10 14:46 Denk aan: Literatuur

Pimp your mind met Studium Generale
08/02/10 19:55 Denk aan: Schrijven

Ik heb alweer twee lezingen achter de rug, maar vanavond barst het nieuwe Studium Generale-seizoen pas echt los. Drie avonden in de week, plus een lunchlezing en Festival Mooie Woorden. Vanaf dit seizoen hebben we iets nieuws: het Studium Generale nieuwsblog. Het is al een paar dagen in de lucht. Na elke lezing zal er een stukje op verschijnen en daarnaast plaatsen we nieuwsberichten en leuke aankondigingen. Het is natuurlijk ook bedoeld als discussieplek, een agora 2.0, dat open blijft lang nadat de deuren van de Aula zijn gesloten. Lees verder
Dostojevski en data
08/12/09 08:15 Denk aan: Leven
8 december. Vorig jaar schreef ik over de verjaardag van mijn vader, die sinds zes jaar steeds verwijst naar de laatste verjaardag Data I. Vanavond presenteer ik de allerlaatste lezing van het najaarsseizoen bij SG, over Fjodor Dostojevski. Toen mijn vader ziek was, in de maanden tussen 8 december en 10 maart (Data II) las ik De gebroeders Karamazov. Dostojevski is daarom op de een of andere manier verbonden met die tijd. Hoe Dostojevski appeleert aan het morel gevoel - het thema van vanavond - heb ik meerdere malen proberen te beschrijven (Epifanie en epilepsie, Laatste ogenblikken van een terdoodveroordeelde, De biecht van Ippolit). Deze dag is een combinatie van al deze stukken. Lees verder
Uitgesloten van deelname
12/10/09 19:23 Denk aan: Literatuur

Schrijf je eigen maxime
09/09/09 20:21 Denk aan: Literatuur

Over een maand volgt de tweede lezing in deze reeks, over François de La Rochefoucauld, door Maarten van Buuren die ook de Maximen van deze Fransman vertaalde. Van Buuren kwam zelf met het toffe idee om een wedstrijd uit te schrijven onder de noemer "Schrijf je eigen maxime". Lees hier de oproep en doe mee! Lees verder
Op weg naar een Theorie van Alles
03/04/09 16:48 Denk aan: Wetenschap

Lees verder
Darwin als teaser
03/03/09 20:49 Denk aan: Wetenschap

Neutrino's in een twaaldimensionale kosmos
19/02/09 19:16 Denk aan: Wetenschap

Het voorkomen van een gespiegeld ik
10/02/09 19:15 Denk aan: Filosofie
