Boeken 2018


Ik had er gewoon geen zin in, het tellen, categoriseren, ranken, vergelijken. Ik ben moe. Moe van het delen, van de show-off. Moe van Twitter. Moe van Facebook dat ik inmiddels definitief vaarwel heb gezegd. Moe van mensen die nog steeds op Instagram zitten en doen alsof dat edgy potentie heeft, terwijl je evengoed deelneemt aan de genocidale machine die Fakebook is. Maar ik heb evenzeer genoeg van de principiële highground als van het steeds weer moeten tentoonstellen van je belezenheid, van je in sync zijn, of juist niet, met de tijd, met de wereld. Het feit dat het je sociale leven niet ten goede komt als je niet van chatten houdt, stemt me treurig. De opluchting, desalniettemin, om na een korte terugkeer WhatsApp weer van mijn telefoon te verwijderen. Ik ben ook nog steeds moe van de fragmentatiebom die afging toen ik terugkwam na twee maanden in Meudon bij Parijs, het duurde even voor ik begreep dat die fragmentatiebom mijn normale leven was. Zo snel was ik gewend geraakt aan het monnikenbestaan tussen de kale witte muren van de Does. Ik las dit jaar veel meer dan gewoonlijk, dat komt door die twee maanden. Ik wil geen cijfers noemen, geen percentages, gemiddelden en puntenscores, zoals ik eerder deed. Ik wilde helemaal niets doen, geen jaaroverzicht, geen lijst. Na tien jaar stilletjes het moment laten passeren. Waarom dan toch? Nou, omdat goede boeken het verdienen om genoemd te worden. Als het ze maar één lezer meer oplevert, dan is het doel bereikt.

Helen DeWitt – Some Trick
In Rekto:verso verscheen dit voorjaar mijn essay over chatbots, vertaalcomputers en The Last Samurai van Helen DeWitt, een van mijn favoriete boeken ooit. Op mijn verjaardag (ja, ik hou van die getallensymboliek) verscheen haar nieuwe boek, de verhalenbundel Some Trick. Ik wilde hem meenemen naar Parijs, maar hij was moeilijk te krijgen, bestellen duurde lang (dit is reden genoeg om dit allemaal nog op te schrijven, want de boeken van Helen DeWitt moeten makkelijker verkrijgbaar worden), dus uiteindelijk las ik de bundel pas onlangs, op mijn telefoon in een netjes aangeschafte iBooks-versie (dit is belangrijk om te vermelden, zoals je zult begrijpen als je je verdiept in DeWitt en haar moeilijke leefomstandigheden). Een kleine obsessie volgde, net als na het lezen van The Last Samurai en na het voor de tweede keer lezen van The Last Samurai. Deze briljante, getroebleerde, stronteigenwijze, immer non-conformistische nerd van een vrouw is niet het voorbeeldfiguur dat je jonge meisjes zou voorhouden. Maar ze is wel zoiets aan het worden voor mij.

Yukio Mishima – Thirst for Love
Over verhalen gesproken. Niet over spreken.

Maggie Nelson – The Red Parts
Ik las dit jaar denk ik drie boeken van Maggie Nelson, omdat ik me aangetrokken voel door haar vormexperimenten. Essay, poëzie, autobiografie, reportage: het loopt allemaal door elkaar heen. Ik hou van genreoverschrijdend of -doorbrekend werk. Maar toch schiet Nelson voor mij steeds net te kort. Waarom, dat weet ik niet precies. Het is te pontificaal of zo, misschien ook iets te zelf-feliciterend. Te Amerikaans in die zin. The Red Parts vond ik vooralsnog het beste dat ik las. En ondanks mijn voorbehoud zal ik een nieuwe titel ook weer met nieuwsgierigheid, misschien zelfs gretigheid, oppakken.

Roland Barthes – The Neutral
Wat een fantastisch werk, zowel in opzet als in inhoud. Het is alsof Barthes in mijn geboortejaar onderzocht wat schrijvers als DeWitt en Nelson (en ikzelf) nu nog steeds proberen in de praktijk te brengen: het niet-dwingende schrijven dat uitdrukking geeft aan het tertium – de uitgesloten derde – het incorporeren van willekeur en toeval in het universum van de almachtige auteur, het aarzelen en zoeken en tegelijkertijd zonder schaamte een omgevallen boekenkast durven zijn. (NB: Ik las in Parijs ook een ander boekje van Barthes, Parijse nachten. Dit kan iedereen met gerust hart overslaan. Sterker nog, laten we doen alsof het nooit verscheen.)

Mireile Gansel – Translation as Transhumance
Misschien wel het mooiste wat ik las, dit kleine boekje (ik hou sowieso meer van kleine boeken dan van dikke) met herinneringen van een vertaalster die zich een leven lang heeft bewogen tussen het Duits, Vietnamees en moedertaal Frans. Transhumance is de beweging van de kudden die over de weiden worden gevoerd van de berg naar het dal, een langzame, bedachtzame, eeuwenoude beweging van mens en dier samen – een beweging zoals het leren van een taal, het vertalen van poëzie. Wat Gansel schrijft over taal en identiteit, poëzie als uitdrukking van het uitdrukkingsloze (lijden), over het doordringen van een cultuur zo anders, zo vreemd, zo onderdrukt en tegelijk vrij als de Vietnamese, heeft me tot tranen geroerd. ‘I remember clearly how, one morning as the snows were melting, as I sat at the ancient table beneath the blackened beams, it suddenly dawned on me that the stranger was not the other, it was me. I was the one who had everything to learn.’

Opvallend, trouwens, dat al deze titels in het Engels zijn. De meeste zijn vertalingen uiteraard (Mishima, Barthes, Gansel). Het is tegelijk vreselijk (ik had graag een boek in mijn eigen taal genoemd) en prachtig (een groot deel van de wereld ligt open via het Engels). Wie mij kent weet dat ik graag ageer tegen de dominantie van het Engels en dat ik me kapot kan ergeren aan de voorspelbare voorkeur die in de (Nederlandse) literaire wereld heerst voor Amerikaanse auteurs. En dan niet voor iemand als Helen DeWitt! Ik ga me hierop beraden. Misschien moet ik het maar gewoon accepteren in het jaar dat ook mijn eigen Engelse boekje verscheen (toch nog een verkooppraatje).

2017: mijn jaar in boeken, jubileumeditie

 

 

 

 

 

 

 

Dit is het tiende overzicht van mijn boekenjaar dat ik hier presenteer #jubilee (zie: 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016). Die kwantificeringsdrang mag misschien opmerkelijk lijken voor iemand die zich steeds meer met anti-kwantificatiedenken bezighoudt (kortweg: antikwanti). Maar zoals ik elders al betoogde, is voor zinvolle kritiek op het hysterische datageloof een simultane liefde voor het getal misschien wel noodzakelijk. Daar gaan we.

Dit jaar heb ik 47 boeken gelezen, min of meer: zes daarvan las ik voor het grootste gedeelte, waarvan ik er maar twee onbevredigd voor het einde heb weggelegd. (Ik heb wel meer boeken niet uitgelezen, maar die staan  niet op de lijst.)

De helft van de boeken komt uit 2017. Tja, steeds weer heb ik het voornemen om ‘zoals vroeger’ ook weer veel klassiekers te lezen, maar het komt er niet van. Werk, nieuwsgierigheid, en ja, ook de beschikbaarheid ervan als recensent, zorgen ervoor dat ik juist steeds meer actuele en hedendaagse boeken lees. Voor de komende vakantie heb ik wat oudere romans klaargelegd, want het bevalt altijd goed om iets uit een andere tijd te lezen, zelfs als het boek eigenlijk tegenvalt.

Ook een helft: filosofie en essays. En een derde, wat veel is voor mij: Nederlandstalig.

Mijn waardering was genereus dit jaar, wat ik dan maar opvat als teken dat ik ondanks die druk om actueel te lezen goed weet te kiezen. Gemiddeld een 3,77 (uit vijf)! Het hoogste ooit behaald? Zou zomaar kunnen. Nu bedenk ik me wel dat Bookpedia sinds een laatste update ook halve sterren accepteert, dus het kan zijn dat ik daardoor vaker een 3,5 of zelfs 4,5 heb gegeven, waar dat eerder een 3 of 4 was geworden.

Oké, namen en rugnummers.

Omdat ik relatief veel Nederlandse romans las, wil ik allereerst de twee dichterdebuten noemen: Wormen en engelen van Maarten van der Graaff en Het tegenovergestelde van een mens van Lieke Marsman. Beide bijzondere boeken met een geheel eigen thematiek (religie en klimaat) en die bovendien op papier zoeken naar nieuwe vormen. Daar houd ik van. Klont van Maxim Februari is een roman over data en kwantificering die grappig en multi-interpretabel is, ga er maar aan staan. Ook een eigen thematiek en ook een vorm als disruptie, om in de wereld van de internetgoeroes te blijven. Over die vorm denk ik nog steeds na, ooit zal ik er misschien iets over schrijven.

Er waren ook goede Nederlandse essays, zoals van Marja Pruis (Genoeg nu over mij is grappig en ontroerend en vrouwelijk zoals het hoort en misschien wel het beste boek dat ik las dit jaar; in elk geval het boek dat ik het vaakst heb aangeraden) en het debuut van Bier met Boeken-genoot Jan Postma (maar ik vind eigenlijk dat je geen boeken kunt noemen waar je iets mee van doen hebt gehad, ah, kijk, nu heb ik het toch gedaan, Vroege werken dus). (Had ik mijn eigen essayboek al genoemd? Nee, dat kan ook niet, maar zie vooral hier – waar? – hier, maar ook hier!!!)

De grote verrassing was voor mij dit jaar het filosofische essay van Kris Pint, De wilde tuin van de verbeelding, dat helaas te weinig aandacht heeft gekregen (ik schreef erover voor De Groene).

Een andere donderslag bij heldere hemel kreeg ik van Eugene Thackers In the Dust of this Planet – wat een fenomenaal werk! En er zijn nog twee delen (die ik nog moet lezen). Het is van 2011, maar who cares. Het is filosofie die uit de diepste diepten van mystiek, kennisleer, middeleeuwse horror en Kantiaanse kritieken allerlei bizarreriën opdiept – maar pertinente bizarreriën – en die combineert met contemporaine OOO en existentiële klimaatangst, enzovoorts en zo verder, en je verbluft achterlaat.

Heb ik nu echt maar één niet-Nederlands werk genoemd? Zo’n jaar was het blijkbaar. Vooruit, dan gooi ik er nog een tip in voor de koude wintermaanden: Het licht van Torgny Lindgren. Uit 1987. Want zomaar een boek lezen uit een andere tijd en een andere taal, dat MOET.

Jaarlijst muziek 2017, ondertitel: Wait for it…

Voor de Spotify-lijst: scroll omlaag of klik hier.

De ondertitel van mijn 2017-muzieklijst is ‘wait for it’ omdat veel van deze nummers erom vragen dat iemand (ik) met een opgeheven vingertje midden in de kamer staat en zegt: wacht, wacht, wacht! – en dan volgt de pay-off (vreselijk woord, wat is het Nederlandse equivalent?) en een vuist. Die ‘wait for it’-kwaliteit is natuurlijk ook wat de nummers zo goed maakt, al mag dit, enkele uitzonderingen daargelaten, worden beschouwd als een albumlijst. Volgorde is afgestemd op de opeenvolging van de nummers. Willekeurig is dat niet te noemen, maar van een nummer 1, 2, 3, enz. is dus geen sprake.

Kevin Morby – City Music
Oh, Kevin, verzuchtte ik dit jaar weer vele malen (tot het ook een soort grap werd, maar wel alleen een sóórt grap). Tientallen malen begeleidde hij mijn (honderden?) treinreizen.

Jon McKiel – Memorial Ten Count
Zo’n plaat die vreemd genoeg gezichtsloos blijft maar tegelijk steeds aan me trekt als er weer een nummer van passeert in de favorietenlijst.

L.A. Witch – L.A. Witch
Stoere dames die, dat geef ik toe, voor een belangrijk deel aan dit zijn van stoere dames een plek in deze lijst te danken hebben. Stoere dames for the win.

Jason Loewenstein – Spooky Action
Een vreemde plaat, want hier en daar ronduit lelijk. Maar daardoor wordt hij sympathiek en kruipt hij onder je huid. De mijne dan. En: gewoon lekker rocken.

The Fresh & Onlys – Wolf Lie Down
Een oorwurm van jewelste. Het hele album krijg ik niet goed uitgeluisterd, maar dit nummer waar ik ongeveer een kwart van mijn ochtenden mee ben opgestaan mag niet ontbreken.

Oiseaux-Tempête – AL-‘AN ! الآن (And your night is your shadow — a fairy-tale piece of land to make our dreams)
Een van de beste optredens die ik zag dit jaar (het waren er uiteraard te weinig), op Le Guess Who, in De Helling. Opeens is er een heel oeuvre te ontdekken.

Julia Holter – In The Same Room
Fenomenale live-registratie. Dit moet je heel hard zetten (ja, juist Julia Holter moet heel hard). En dan, wait for it…. En meezingen!

Kikagaku Moyo – Stone Garden
De Japanse stenen tuin is een merkwaardig iets. Ik heb er een gezien in Kyoto (excusez de opschepperij) die zo’n twintig strekkende meter witte kiezels bevatte, waar je dan met gemak een uur naar blijft kijken. Vervolgens: deze strekkende meters fuzz.

Gunn-Truscinski Duo – Bay Head
Dit is heel goed. Ik voel me daar wel een beetje een oudere man onder (normaal gesproken voel ik me in mijn muzieksmaak een jongere man). Het zij zo.

Liars – TFCF
Ook weer zo’n goed LGW-optreden, zelfde plaats, zelfde tijd (goed, net iets later). Opwindende, maffe en ook gewoon swingende plaat.

Tim Darcy – Saturday Night
Weer zo’n man alleen. Iemand zei: het lijkt wel een parade exen, die jaarlijst van jou. En inderdaad, het zijn allemaal van die toffe gasten, vaag en spannend en rock-’n-roll, kortom eerder ex- dan huwelijksmateriaal.

Joan of Arc – He’s Got The Whole This Land Is Your Land In His Hands
Hands down de grappigste teksten van het jaar. ‘I look so much like myself, people always mistake me for my own doppelgänger.’ En ze brengen me mijn oude liefde Soul Coughing in herinnering, waarvoor ik dankbaar ben.

Hallo Venray – Drink
De tweede oorwurm in de lijst, van hetzelfde dik hout zaagt men planken als Wolf Lie Down. Heerlijk nummertje, maar ik weet niet of het helemaal klopt.

Thurston Moore – Rock N Roll Consciousness
De meester van de wait for it cum pay-off. Op Le Guess Who zei ik: ik hoop dat hij de hele nieuwe plaat doet, plus Cease Fire. En wat gebeurde er?! Meesterlijk. Wait for it…

Jaarlijst boeken 2016: dit las ik

 

 

 

 

 

Ik las 45 boeken dit jaar. (Zou ik ooit nog de 50 halen?) Omdat ik zelf zoveel aan het schrijven ben geweest, mocht ik van mezelf maandenlang alleen boeken lezen die daarvoor van nut konden zijn. Dat heeft tot gevolg gehad dat ik – vermoedelijk voor het eerst – meer filosofische werken en essaybundels heb gelezen dan romans en verhalen. De verhouding is weliswaar 23 om 22, maar toch.

Ik hou het hier verder kort (genoeg geschreven dit jaar, zoals gezegd). Een puntsgewijs overzicht, zoals altijd met dank aan Bookpedia.

Meer dan de helft van de 45 boeken die ik las verscheen in 2015 of 2016 (altijd weer neem ik me voor meer boeken te lezen die zich langs het verstrijken van de tijd al bewezen hebben, maar opnieuw ben ik in de val van de actualiteit getrapt).

Mijn waardering van die titels is gemiddeld een wel zeer gemiddeld 3,33 sterren.

Veel filosofie dus, waarvan er twee boeken uitsprongen: Hartmut Rosa – Leven in tijden van versnelling (ik las hem in het Engels omdat die is uitgekomen bij de Nordic Summer University Press, en ik was deze zomer op de Nordic Summer University). En De existentialisten van Sarah Bakewell (At the Existentialist Café), waarover ik schreef voor De Groene. Ook vermeldenswaardig: Je hebt wél iets te verbergen, van Maurits Martijn en Dimitri Tokmetzis, een boek dat een belangrijk onderwerp bij een groot publiek bracht.

De meest overweldigende roman die ik dit jaar las, stamt uit 2015: Op de rok van het universum van Tonnus Oosterhoff. Even gek en bijzonder vond ik The Last Samurai van Helen DeWitt (2002). Indrukwekkend waren de verhalen van Yukio Mishima. Mijn literaire leesjaar begon ook met verhalen, de buitengewone verzameling Dear Life van Alice Munro.

Bijzonder was om twee boeken te lezen in manuscriptvorm: Orewoet, de intellectuele pageturner van voormalig Keldercast-genoot Emy Koopman, en het prachtige reis-, geschiedenis- en herinneringsboek dat een groot lezerspubliek verdient, Op reis met mijn vader (die dood is) van Maarten van Riel.

En als ik toch bezig ben met reclame: het Handboek voor een Optimistisch leven, waarvoor ik in de redactie zat, kwam uit. Een knalgele schoonheid!

Jaarlijstje 2016: dit luisterde ik

Luister op Spotify of onderaan via de embed: 2016 @mirias

1. Palehound – Dry Food
Omdat ik hier van alle albums in 2016 het meest naar heb geluisterd en naar het eerste nummer van deze lijst het meest van alle nummers. Oe-oe-oe, oe-oe-oe-oe-oe-oe-oe-oe, etc.

2. Angel Olsen – MY WOMAN
Angel Olsen is tijdloos en stoer.

3. Car Seat Headrest – Teens of Denial
Meest beluisterde artiest, maar eerlijk gezegd vooral zijn eennalaatste album (How to Leave Town) dat ik op een vliegreis een uur of zes non-stop heb gehoord.

4. Arbor Labor Union – I Hear You
Stampen.

5. Mothers – Spotify Session
Een live EP, gewoon in de jaarlijst. Kan.

6. CTMF – SQ1
Raggen.

7. Brigid Mae Power – Brigid Mae Power
Op het eerste gehoor misschien vreemd tussen het raggen en stampen, maar betoverend.

8. Kevin Morby – Singing Saw
Kevin Morby is een van de weinige zangers, misschien wel de enige, die me bijna aan het huilen kan maken.

9. Orchestra of Spheres – Brothers and Sisters of the Black Lagoon
Feestelijke vakantieplaat.

10. Xylouris White – Black Peak
Duo met Kretenzische langnek-luit (laouto) en drums. Dat moet genoeg zijn om meteen te luisteren.

Literary Writing on the Web: 10 excellent examples & personal favorites of new writing online

screen-shot-2016-10-07-at-09-50-10‘How do we write when we write online?’ is the question asked by the first item on this list and by the list as a whole. We write a lot online; that’s for sure. Of course, there are discussions about the mobile phone destroying our sense of grammar, about image-biased media overturning the craft of writing, whether moving or not, and about whole populations no longer able to read books or, for that matter, anything over a thousand words.

Still, written language is very much alive on the internet, and day in day out, we write hundreds of words on Facebook Messenger, WhatsApp, Twitter, and so on. What does this do to the kind of language with a deep interest in language – namely the language of literature? The web must have some effect on literary writing, right? Literary writing is bound to transform in a digital context, no? Below, I’ve collected what I consider the best writing on online (literary) writing. It’s not about e-books, digital narratives or science fiction; it’s about good old Literature as found in that sphere of a medium: the Internet.

Find the contextualised list over at As We Read

Mijn jaaroverzicht in boeken

Schermafbeelding 2015-12-31 om 12.59.36

Het was een chaotisch leesjaar voor mij. Zelfs het maken van het overzicht nu, op dit moment, is een chaotische aangelegenheid. Tussen de bedrijven door, in alle haast nog wat titels toevoegend aan Bookpedia, waarin ik al jarenlang bijhoud wat ik heb gelezen en wanneer en hoe goed of slecht ik het vond, heen en weer stappend voor mijn kast en scrollend in telefoon en iPad. Ik heb mijn systeem laten verpieteren en iedereen weet dat een verpieterd systeem géén systeem is.

Dat heeft verschillende oorzaken, die verder geen excuus zijn. Het lezen van e-boeken maakt wat je leest minder zichtbaar – ik las er volgens Bookpedia 14 van. Daarnaast heb ik heel veel boeken niet uitgelezen – zet je die wel of niet in je systeem? Ik moet van mezelf altijd tot een kwart van het boek lezen (zo’n relatieve regel werkt heel goed), als ik dan niet verder lees, heeft dat een reden, en alles met een reden mag in het systeem. Maar nu zijn er ook gratis eerste hoofdstukken te downloaden, losse essays, korte verhalen, literaire tijdschriften die weer gevolgd moeten worden, om nog niet te spreken van m’n Instapaper-app met ruim 500 ongelezen fantastische stukken…

Nou, zo dus.

Gelukkig was mijn voornemen vorig jaar: minder boeken lezen. Dat is gelukt. Aandachtiger lezen, echter? Ik heb mijn best gedaan, maar ik vrees dat het niet altijd ervan gekomen is. Here we go.

51 boeken noteerde ik in 2015, waarvan ik er maar 34 heb uitgelezen, er nog in 6 bezig ben (tja), de rest: niet uitgelezen, of in sommige gevallen iets aardiger gezegd: deels gelezen.

De beste boeken die ik las verschenen niet in 2015:
Dagen van verlating van Elena Ferrante
Moby Dick (eindelijk!) van Herman Melville (download ook de briljante app OMBY, of het nu gelezen hebt of niet)
Malina van Ingeborg Bachmann
Psychopolitiek van Byung-Chul Han

Als het gaat om aandachtig lezen… het laatste deel van Mijn strijd van Karl Ove Knausgård begon ik al vorig jaar te lezen in het Deens, 1300 pagina’s heb ik eerst wat worstelend maar vervolgens weer op z’n Knausgårdiaans verslonden in een taal die ik officieel nooit heb leren lezen. Ben ik trots op. En interessant om te bemerken: door de steeds terugkerende woorden die je wel móét opzoeken in het woordenboek, krijg je een vrij nauwkeurig beeld van de thematiek (denk: schaamte, vertrouwen, veiligheid).

Verdere aanraders uit 2015:
De kat van Takashi Hiraide (categorie vertaald)
Satin Island van Tom McCarthy (Engels)
Bureaucratie is een inktvis van René ten Bos (filosofie)
Dood werk (de titel alleen al!) van Maarten van der Graaff (poëzie)

Ik heb vrijwel geen Nederlandse literatuur gelezen dit jaar (ja! ik herinner me nu dat ik die fantastische vergeten roman herlas, Celly: Lessen in Charleston van Constant van Wessem). Wel veel stukjes Roland Barthes. En als ik dringend rust nodig heb, ligt naast mijn bed het Dagboek van de gebroeders De Goncourt klaar, werkelijk het meest ontspannende boek dat ik ken.

PS: vergeet ook niet elk jaar een Sebald te lezen (misschien toch weer het allerbeste dit jaar, met Bier met Boeken kozen we nu Austerlitz). En voor alles wat is besproken in de Keldercast (die niet meer is…) zie hier.

Mijn voornemens voor 2016 zijn niet zo origineel, want aandachtiger lezen wil ik nog steeds. Herlezen is daar een onderdeel van. Misschien waag ik me weer aan Proust of Dostojevski, ik heb wel behoefte aan zo’n opgave, parallel aan de aanhoudende zoektocht naar nieuwe literatuur die het leven nú weerspiegelt – en dan bedoel ik vooral: leven en schrijven in tijden van het web. Die zoektocht levert minder op dan ik zou willen. Satin Island is echt een roman die alleen nu geschreven had kunnen worden. How Should a Person Be van Sheila Heti ook. Dood werk van Maarten van der Graaff is poëzie die gebruik maakt van vormelementen van internet, heel goed. Ik wil meer van dat soort dingen lezen. Maar je moet je dan door zoveel niet-zo-goeds heen worstelen, dat een megaklassieker daar wel bij gelezen zou moeten worden.

En schrijven. Dat is het voornemen én de opgave (en zoektocht en worsteling) in 2016. Schrijven, schrijven, schrijven.

Mijn beste albums #2015 – incl. Spotify-lijst

Schermafbeelding 2015-12-28 om 17.18.10Toen ik begon, wist ik het nog niet zo goed. Maar uiteindelijk staan er zelfs twaalf platen in mijn lijstje over 2015. En heb ik weer een stapje de obscuriteit in gezet, zullen sommigen vast zeggen…

22 nummers van 11 albums, 1 nummer van 10 minuten, plus als bonus een single van iemand naar wie ik erg veel heb geluisterd, na een concert te hebben gezien op Le Guess Who One Night in Pandora, maar wiens plaat al in 2014 verscheen.

 

Beste boeken 2014: over kwantiteit en kwaliteit

Schermafbeelding 2014-12-26 om 22.28.29Eerst de kwantiteit, dan de kwaliteit:

Aantal gelezen boeken: 46 uitgelezen, 5 boeken deels gelezen (denk: enkele essays uit een bundel), 3 boeken niet uitgelezen (degene die nog op het nachtkastje liggen – soms al maanden – niet meegerekend, evenmin als de boeken waar ik nog in bezig ben, zoals Ulysses, al maanden)

Aantal boeken daarvan verschenen 2014: 27 – hierbij gerekend zijn echter ook nieuwe vertalingen, zoals bijvoorbeeld van De Thibaults. Ik las 20 boeken die in 2014 voor het eerst verschenen. Te veel?

Gemiddeld aantal sterren voor alle gelezen boeken in 2014: 3,2
Gemiddeld aantal sterren voor boeken uit 2014: 3,05
(Ja, te veel dus.)
Aantal boeken met vier sterren: 15
Vijf sterren: 3
Eén ster: 2
Aantal Nederlandse romans: 8
Aantal Bier met Boeken-boeken: 7

2014 was jaar van de Keldercast (check onze Tumblr), de podcast over literatuur die ik samen met Nikki Dekker en Emy Koopman (bijna) maandelijks opneem. Dat begon in januari met Haruki Murakami – De pelgrimsjaren van de kleurloze Tsukuru Tazaki en onlangs kwam de achtste editie online, over Simone de Beauvoir. In de zomer deden we twee korte podcasts met onze tips voor de vakantie. Alles te vinden onder Keldercast.

Over die roman van Murakami schreef ik ook voor De Gids, gekoppeld met twee boeken die hoog in mijn lijst eindigen: F van Daniel Kehlmann (alweer uit 2013, doch vijf sterren) en De gewichtslozen van Valeria Luiselli. Lees het stuk hier: Leven na de dood. Een ander boek dat vijf sterren van me kreeg was het genoemde De Thibaults van Roger Martin du Gard – het vervolg verschijnt in 2015.

2014 was ook het jaar van de kunstenaarsromans. Van het fantastische Nederlandse debuut De consequenties van Niña Weijers dat zo in het Gids-stuk had gepast met haar fascinaties voor irrationele betekenisstrategieën, via Keldercast-boek How to be both van Ali Smith (niet kapot van) naar een van de beste boeken van dit jaar: The Blazing World van Siri Hustvedt. In een haast ouderwetse collage-vertelling van dagboekfragmenten, interviews en krantenartikelen laat Hustvedt een volkomen eigenzinnige, moderne vrouw tot leven komen. Een oudere vrouw die tegelijk man is, kunstenares, moeder, minnares, filosoof, pathologische leugenaar, grappig en verschrikkelijk irritant en wier einde tranen in mijn ogen bracht. Vijf sterren. Grote tegenvaller vond ik Rachel Kushner met Flamethrowers (De vlammenwerpers) – als we hem niet hadden besproken in de Keldercast had ik het boek onuitgelezen in mijn iPad laten verstoffen.

De kunstenaars bewogen zich weer veel in Brooklyn, New York. Ik heb genoten van Ben Lerners 10:04 dat zich daar ook afspeelt (net als The Flamethrowers en The Blazing World en waar trouwens ook Luiselli woont) maar ben nu wel weer even klaar met de brooding Brooklyn’ers. Ik hoop ook van harte dat de blik van veel (vooral jonge) Nederlandse critici het komende jaar wat verruimd wordt. Wat een armoe is het soms als je kijkt naar waar de aandacht naartoe gaat: die paar vierkante kilometers New York outshinen de rest van de wereld, precies zoals die New Yorkers zelf ook denken dat het hoort. (Ben Lerner had trouwens een primeur: het eerste boek dat ik van begin tot eind op mijn telefoon heb gelezen!)

Ik las dit jaar maar weinig filosofie en non-fictie (wel, zoals iedereen, veel essays), en wat ik las deed me weinig. (Kijk onder het kopje Filosofie voor de recensies.) Het boek van Glenn Greenwald over de Snowden-onthullingen blijft een must-read (zie De afluisterstaat). Over Byung Chul-Han schreef ik nu juist niet, terwijl zijn De vermoeide samenleving absoluut de moeite waard is. Een vrij pessimistische blik op de door en door transparante, vercommercialiseerde en pornografische maatschappij waarbinnen de praktijken van de NSA die Greenwald beschrijft zich kunnen afspelen. Verder las ik veel kortere stukken uit boeken, op de iPad, en tientallen, zo niet honderden artikelen online. (Een van de beste daarvan hier.)

Op het moment ben ik het laatste deel van Karl Ove Knausgårds Mijn strijd aan het lezen in het Deens (het boek telt 1300 bladzijden, vandaar dat ik ook nu al deze jaarlijst durf te publiceren; volgend najaar komt de Nederlandse vertaling uit). Naar aanleiding van de vertaling van het vijfde, eennalaatste deel, Schrijver, schreef ik voor Athenaeum verder aan mijn poging te begrijpen wat deze roman zo geweldig goed maakt: Dit is een mens. Wie ook zin heeft in andere talen: al sinds het eind van de zomer ben ik verslaafd aan Duolingo, een (gratis) app waarmee je taallesjes kunt doen. Ik leer Duits en Frans – op de middelbare school kon dat immers ook gewoon tegelijk. Het kost tijd, veel tijd – door de verslavende werking al gauw drie kwartier per dag – maar tja, taal is ook lezen toch?

Mijn goede voornemen van vorig jaar – meer vrouwelijke schrijvers lezen – is gelukt. Voor dit jaar is het, al klinkt het gek, dat ik minder boeken wil lezen. Maar ik wil niet minder tijd besteden aan lezen. Minder lezen betekent dus aandachtiger lezen. Daarnaast hoop ik me verder te verdiepen in literatuur en schrijven op het web. En daar mijn eigen woorden aan toe te voegen, in welke vorm dat ook mag zijn.