Columns in Filosofie Magazine

Sinds juli 2021 schrijf ik een maandelijkse column voor Filosofie Magazine. Een vrijplaats om te denken en te spelen met taal. Hieronder de links naar de gepubliceerde columns, van nieuw naar oud:

De columns uit 2021 vind je hier.

Gelukkig zijn (nr. 1/2023)

What makes me happy? Nou, liefde, gezondheid en het winnen van de loterij. Te algemeen? Goed dan: de eerste drie dropjes uit de zak, ­uitkatergeouwehoer op een festivalochtend, wandelen na geschreven te hebben. O, dat was te particulier?

Verwijzingen (nr. 12/2022)

Typisch een stuk van jou, met al die referenties, schreef een vriend. Ik denk dat hij het vriendelijk bedoelde, hoewel het klonk als ‘omgevallen boekenkast’. Hij had natuurlijk gelijk. Kan ik wel iets schrijven zonder naar een ander te verwijzen? Niet toevallig had ik als experiment net een column geschreven met alleen een verwijzing naar mezelf erin, wat ik dan ook triomfantelijk riposteerde.

Controle (nr. 11/2022)

Ik hoorde mezelf zeggen, terwijl ik mijn gast uitliet: ‘Degene die alles wil controleren is het minst autonoom van iedereen. Autonomie vraagt er juist om de controle los te laten.’ Dat klonk wel heel goeroe-achtig. Ik opende snel de deur en zwaaide mijn adviezen samen met mijn bezoeker uit.

Het laatste oor (nr. 10/2022)

Ik vond het zo’n goed verhaal dat ik het heb doorverteld alsof het waar was: dat je in de Middeleeuwen tegen betaling een geheim in het oor van een terdoodveroordeelde kon fluisteren, waardoor de last van jouw schouders viel en het geheim, met dank aan de beul, toch voor altijd veilig bleef. Het werd letterlijk meegenomen in het graf, alleen dan niet dat van jezelf.

Het tragische (nr. 9/2022)

In de tragedie volvoert iemand in alle vrijheid zijn noodlot. Deze oud-Griekse contradictie dragen we nog altijd met ons mee. Althans ik – ‘het tragische’ is iets waar ik steeds bij terugkom, niet in de zin van iets vreselijks, maar als concept dat helpt om die rare bezigheid genaamd leven te begrijpen.

Herinnering (nr. 7-8/2022)

In een busje reden we 800 kilometer naar het noorden, naar de geboortegrond van mijn moeder. Een trip down memory lane: op deze smalle kronkelwegen, op deze heuvels, dit erf en dit gras had ik, alle vakanties bij elkaar opgeteld en verspreid over een half leven, minstens een jaar doorgebracht. Mijn zus maakte een filmpje terwijl we over het karrenspoor naar de boerderij hobbelden. Mijn moeder tikte met haar vingers tegen het raam. ‘Ah! O!’

Lees verder “Columns in Filosofie Magazine”

Recensies: Anna Tsing, De Machine, Maggie Nelson, Stuart Jeffries, e.a.

Een overzicht van recensies die ik dit jaar schreef:

Stijn Bronzwaer, Joris Kooiman en Merijn Rengers, De Machine, in NRC Handelsblad

Maggie Nelson, On Freedom / Over vrijheid, in NRC Handelsblad

Anna Lowenhaupt Tsing, De paddenstoel aan het einde van de wereld, in NRC Handelsblad

Stuart Jeffries, Everything, All the Time, Everywhere, in Filosofie Magazine

Eva Meijer, Verwar het niet met afwezigheid in Filosofie Magazine

Lina Issa, Waar we niet zijn in NRC Handelsblad

De queeste van Questa: essay in De Nederlandse Boekengids

Voor De Nederlandse Boekengids las ik de hele serie ‘Questa’ van uitgeverij Letterwerk, fijne kleine boekjes met essays van Belgische en Nederlandse filosofen die uit zijn op de herbetovering van de wereld:

De Questa-reeks van de Belgische uitgeverij Letterwerk timmert flink aan de weg. Sinds 2017 werden er vijftien dunne boekjes gepubliceerd, waarvan één titel tweemaal, zowel in het Nederlands als in Engelse vertaling. ‘Elk boek presenteert een jonge filosofische stem over een actueel thema, in een heldere stijl en vrij van jargon’, aldus de uitgever.

Niet elk van deze karakteristieken is op alle delen van toepassing – een auteur kan wat ouder zijn, het thema eerder tijdloos dan actueel, en de één schrijft in de praktijk helderder dan de ander – maar dat geeft niet; in een reeks als deze worden individuele werken in een gemeenschappelijk verband geplaatst. Juist als de delen hun eigenheid bewaren binnen het stramien, kan er een interessante onderlinge conversatie ontstaan.

Lees verder: De queeste van Questa

Wie luistert, is nooit alleen

Op Follow The Money:

Spreken en kijken zijn dominant in onze cultuur, constateert filosoof Miriam Rasch. Vandaar dat ze zich voor de verandering wil toeleggen op luisteren – maar dan niet op de makkelijke manier, met de stethoscoop gericht op de ‘gewone man’ en zijn onderbuik, maar gewoon: ergens zijn, en dan aandachtig luisteren wat er allemaal te horen valt. Wat ze nu al leerde: wie luistert, zit altijd middenin, en is nooit alleen.

‘Weet je zeker dat je het redt, schat, drie weken zonder Twitter?’

‘Pas maar op,’ zeg ik, ‘jij moet het drie weken zonder je krant stellen.’

We gaan op vakantie naar een oord dat schijnbaar zo oninteressant is voor big tech dat Google Maps de route tussen bezienswaardigheid A en natuurfenomeen B ‘niet kan berekenen’. Perfect! Ik kijk uit naar drie weken leegte – om me heen en in mijn hoofd.

Lees verder: Wie luistert, is nooit alleen

Frictie op shortlist Hypatiaprijs

Na de Socratesbeker en de Jan Hanlo Essayprijs, heeft Frictie nog een shortlist bereikt! De tweejaarlijkse Hypatiaprijs gaat naar het beste en meest prikkelende en actuele filosofieboek geschreven door een vrouw. Zwemmen in de oceaan stond destijds ook al op de shortlist.

De uitreiking is op 28 mei in Perdu.

Op Follow The Money: Hoe autonoom zijn we, wanneer we een deel van ons leven aan technologie ‘uitbesteden’?

Voor Follow The Money schreef ik naar aanleiding van het verschijnen van Autonomie, een zelfhulpgids een essay – geen herhaling van zetten, maar een poging om op een andere manier iets over het onderwerp te zeggen, bijvoorbeeld aan de hand van The Every van Dave Eggers.

‘Autonome technieken werken minder goed dan ze beloven, maar toch hebben we er hoge verwachtingen van. Ze zouden ons leven makkelijker maken en onze beslissingen beter. Maar hoe autonoom zijn we zelf nog, wanneer we een deel van ons leven ‘uitbesteden’ aan technologie? En klopt het dat wie autonoom is, zich ontworstelt aan de invloed van anderen? Miriam Rasch pleit voor een andere invalshoek.’

Lees hier verder.

Columns in Filosofie Magazine, 2021

Sinds juli 2021 schrijf ik een maandelijkse column voor Filosofie Magazine. Een vrijplaats om te denken en te spelen met taal. Hieronder de links naar de gepubliceerde columns, van nieuw naar oud:

Ik werd overvallen door het hostess-syndroom (nr. 12/2021)

Je moest naar een nummer bellen en werd dan gekoppeld aan een vreemde. Drie kwartier praten was de bedoeling, samen de diepte in met alleen wat vragen en de stem van de ander als houvast.

Namens (nr. 11/2021)

Naast het Centraal Station in Rotterdam staat een rij platanen. Een ervan heet Ivo. Om zijn bast hangt een flap: ‘Ivo wordt bedreigd.’ En: ‘Hier sta ik, ik kan niet anders!’ Die uitspraak is geleend van Luther, die zich daarmee precies 500 jaar geleden in Worms beriep op zijn geweten, en op God.

Voordoen (nr. 10/2021)

Op de middelbare school had ik een geschiedenisleraar die graag dreigde: ‘I’m going to kick you under the bottom!’ Veel meer herinner ik me niet van zijn lessen en hij voegde nooit de daad bij het woord. Dat was anders voor de zenleerling Shui-lao, die een flinke schop onder de kont kreeg van zijn meester.

Festivalgevoel (nr. 9/2021)

Ik heb het gemist. Schouder aan schouder op een veld of in een zaal de muziek indrinken die andere mensen, medemensen, daar live staan te maken.

Luisteren (nr. 7/2021)

Ik hou van het internet, hoe het zoveel mensen die voorheen niet gehoord werden een stem heeft gegeven; ik hou ervan ondanks het gekrakeel – en gekrakeel is vriendelijk uitgedrukt voor de scheldpartijen en bedreigingen die er aan de orde van de dag zijn. Net als op huisfeestjes en borrels nemen de stemmen almaar in volume toe, totdat de ander alleen nog kan knikken ter bevestiging van wat hij niet verstaat.