Voor literair tijdschrift Tirade, nr 502, schreef ik een essay over de vraag: ‘Wat is artistiek onderzoek?’
‘Wat is artistiek onderzoek?’ Om te beginnen is het een vraag die me de afgelopen maanden heel vaak is gesteld. Ik doceerde een vak over artistiek onderzoek & creatief schrijven aan een groep studenten die al behoorlijk ervaren was in het laatste, maar in wisselende mate in het eerste. Onderzoek, dat doe je als schrijver voortdurend, bijvoorbeeld als je een roman schrijft over een detective, een schapenboer of gangsters en je alles moet weten over camouflage, veevoer of straattaal. Je werkt doelgericht: het resultaat moet nauwkeurig en geloofwaardig zijn. Artistiek onderzoek is wat anders. Het gaat erom dat het onderzoek zelf artistieke karakteristieken vertoont. Het doel ervan is niet die roman of zijn geloofwaardigheid maar… ja, wat? Eerder iets wat je van tevoren nog niet weet. Kennis of inzicht die je bovendien niet op de gebruikelijke wijze kunt opdoen, zoals door het internet af te struinen, te praten met mensen, de sfeer te proeven op locatie. Artistiek onderzoek zou er eerder om vragen dat je zelf in vermomming de straat op gaat, probeert te communiceren met een schaap, gedichten schrijft in slang. Kijkt wat er gebeurt, het onverwachte de ruimte geeft, het materiaal laat spreken.
Dit soort dingen zei ik, maar steeds weer boemerangde de vraag terug in mijn gezicht. Want wat is daar dan onderzoek aan, en wat artistiek?
Geïnteresseerd in de rest? Stuur me een bericht.