Een berg van data

         1.

9 februari 1998 was een maandag. Ik herinner me die dag nog goed; hoe ik ’s middags in mijn lichtsuède jas de straat uit liep – de Lange Nieuwstraat in Utrecht, sinds kort míjn straat – om boodschappen te doen. Bij de Albert Heijn op de Twijnstraat werd ik opgewacht door een medewerker achter een statafel. Of ik niet iets nieuws wilde proberen, een makkelijke manier om korting te krijgen op boodschappen. Dat wilde ik wel. Ik woonde net een paar maanden op mezelf en probeerde zo goed en zo kwaad als het ging met 850 gulden per maand een huishouden te voeren. Ik kocht alleen het hoognodige plus snoep. Met mijn mandje liep ik dagelijks door de winkel te hoofdrekenen om bij de kassa niet voor verrassingen te staan.

“Een berg van data” verder lezen

Real-time autobiography: presentation @ Mix Digital 3, Bath Spa University, July 2nd 2015

Real-Time Autobiography: Autofiction and Autofiction

‘Autofiction’ has been named as ‘the future of the novel’ again, based on the work of authors such as Ben Lerner, Karl Ove Knausgård and Sheila Heti. The mid-20th century term takes on a new meaning by operating explicitly in the context of a digitalised environment. It bears the notion of self-referentiality but also one of automation – while at the same time echoing the surrealist concept of automatic writing. As such, an understanding of autofiction as ‘real-time autobiography’ can tie the concept of ‘uncreative writing’ and remix culture to digital writing as self-expression, as seen in the context of blogging and social media.

10 keer antwoord op de vraag ‘Waarom bloggen?’ (en hoe het vol te houden)

Bloggen wordt al lang niet meer geassocieerd met schrijven over je vrijgezellenbestaan of je kat. Bloggen is volwassen geworden en heet curatie, bloggers zijn de curatoren.
1. What is curation?


2. 7 regels voor het nieuwe curatorschap: Doe wat je zegt van Theo Ploeg

Zelf een blog beginnen?
3. Bloggen is voor mij schrijven en het allerbeste boek over schrijven is On writing van Stephen King. Voor praktische tips en een schop onder je kont.
4. Lees hier online Gij zult bloggen van Ernst-Jan Pfauth of een kort overzicht van de inhoud. Het blog van Ernst-Jan Pfauth is sowieso een must-follow voor alle bloggers: pfauth.com
5. Handboek communities van Erwin Blom was voor mij een grote stimulans en heeft uiteindelijk geleid tot het nieuwsblog van Studium Generale
6. Van dit soort lijstjes zijn er talloze te vinden, je hoeft er in feite maar een te lezen als je begint met bloggen om ze vervolgens te laten voor wat ze zijn: 12 Things That Will Kill Your Blog Post Every Time. Hoewel… neem deze er ook bij, vanwege de andere insteek die vooral goed is voor de productiviteit (zoals Lesson #4: Don’t watch TV or go to meetings): 10 Lessons Seth Godin Can Teach You About Blogging

De curator/blogger is niet een onzichtbare archivaris in de kelder van het internet, maar treedt als persoon op de voorgrond. Iets over mijn eigen beweegredenen dus:
7. Verslaafd aan filosofie: waarom een weblog?
8. Na twee jaar bloggen schreef ik Jarig weblog: op naar de volgende twee jaar! Met daarin onder andere de volgende links:
a. ‘Zoek uit hoe je de onderwerpen waarin je de meeste expertise hebt te gelde kunt maken en schrijf er een ‘asset’-verhaal over.’ Uit: Schrijf artikelen die over jaren nog worden gelezen!
b. ‘Concrete tips met een optimistische toon (Zo kan het ook!).’ Uit:
Bepaal het speelveld, win de wedstrijd
c. Mik op het hoogste, er zijn al genoeg mensen die gaan voor doorsnee. Zie:
Een onrealistisch doel is de sleutel tot blogsucces

Plaatje!
9. Toffe infographic voor inspiratieloze dagen: 22 manieren om boeiende content te creëren

Ten slotte een kijktip (en de eigenlijke aanleiding om dit lijstje samen te stellen):
10. de TED-talk van Joris Luyendijk, over het delen van je ‘learning curve’. Hoe? Op een blog natuurlijk:

Tips meer dan welkom.

Jarig weblog: op naar de volgende twee jaar!

jarig

Bloggen is een manier om de rode draad van je gedachten te ontdekken. ‘Hoe kom je erachter wat belangrijk voor je is? Misschien wel door opmerkzaam te zijn op herhaling.’ Zo schreef ik een week geleden. Inmiddels blog ik alweer meer dan twee jaar en staan er meer dan 250 stukjes online.

De laatste maanden ben ik aan het nadenken welke kant ik met mijn blog op wil. Na twee jaar stukkies typen, is het tijd om er meer richting aan te geven. Wat voor richting? Dat is te zien in de titel die in je internetbrowser staat: Miriam… blogt – Filosofie en literatuur voor het leven.

In alle stukken die ik lees over bloggen, staat het opnieuw: je moet je specialiseren, één onderwerp kiezen, de niche vinden waar je expert in bent of kunt worden. Voor mij is dat: een persoonlijke omgang met literatuur en filosofie. De zoektocht naar zelfkennis en levenskunst, via het boek. Dat is geen hobby, maar noodzaak.

Betekent dat dat er minder kattenblogjes en feeststukkies zullen komen? Ja. De toekomst van het bloggen ligt bij kennisoverdracht. Weliswaar in een persoonlijke, individuele stijl – het is ‘kennis uit de eerste persoon’, opgeschreven van mij naar jou en soms weer van jou naar mij terug – maar met een algemene waarde die boven het particuliere uitstijgt.

Schrijven is een manier om sluimerende ideeën onder woorden te brengen en vorm te geven. Ook herken je patronen die in de loop van de tijd ontstaan – patronen die zonder het schrijven zouden wegzinken in de vergetelheid. Of zelfs niet zouden bestaan.

Susan Sontag schrijft in Reborn, de uitgave van haar vroege dagboeken: ‘Superficial to understand the journal as just a receptacle for one’s private, secret thoughts – like a confidante who is deaf, dumb, and illiterate. In the journal I do not just express myself more openly than I could to any person; I create myself.
The journal is a vehicle for my sense of selfhood. It represents me as emotionally and spiritually independent. Therefore (alas) it does not simply record my actual, daily life but rather – in many cases – offers an alternative to it.’ (31 december 1957)

Dat vind ik mooi (en ik zou dus niet zeggen: ‘alas’!). Schrijven is niet registreren, maar creëren. Soms lijkt het alsof je gewoon onder woorden brengt wat er al is, in je gedachten, in de wereld, in boeken. Maar dat is niet hoe het werkt: tijdens het schrijven ontdek je dingen, belangrijke dingen. Dingen die je gedachten en de wereld vormgeven. Met een variatie op Sartre (‘de existentie gaat vooraf aan de essentie’) zou ik willen zeggen: ‘Het schrijven gaat vooraf aan het beschrevene.’

Er zijn online natuurlijk enorm veel nuttige blogtips te vinden. Mijn drie blogvoornemens voor de komende twee jaar, geïnspireerd op recente artikelen:

1. ‘Zoek uit hoe je de onderwerpen waarin je de meeste expertise hebt te gelde kunt maken en schrijf er een ‘asset’-verhaal over.’ Uit: Schrijf artikelen die over jaren nog worden gelezen!
2. ‘Concrete tips met een optimistische toon (Zo kan het ook!).’ Uit: Bepaal het speelveld, win de wedstrijd
3. Mik op het hoogste, er zijn al genoeg mensen die gaan voor doorsnee. Zie: Een onrealistisch doel is de sleutel tot blogsucces

Mijn onrealistische doel: Verbeter de wereld, begin bij je blog.

Bij mijn eerste verjaardag stelde ik een ‘declaration of bloggyness’ op: 10 keer over een jarig weblog. Met de tien punten ben ik het grotendeels nog eens. Alleen weet ik niet wat ik van de commentfunctie moet denken. Ik heb het gevoel dat het einde van de comments op blogs in zicht is. De reacties zijn te versnipperd: mensen reageren via allerlei kanalen (twitter, facebook, e-mail). Ik ben natuurlijk blij met elke reactie die er komt, laat dat gezegd zijn.

PS: lees ook nog even mijn recensie van Bloghelden: Petite histoire van de Nederlandse blogosfeer

Frank Meeuwsen – Bloghelden

Petite histoire van de Nederlandse blogosfeer

‘We vonden het wat gortig worden, met een stuk of zeventig weblogs in Nederland’, aldus een van de pioniers van het Nederlandse bloggen, die in 2000 stopte met zijn weblog. Frank Meeuwsen tekende de uitspraak op in Bloghelden, zijn petite histoire van het bloggen. De beginfase van internet, en dus ook van bloggen, ligt niet ver achter ons, maar lijkt nu al een ander tijdperk.

Bloghelden beschrijft de Nederlandse bloggeschiedenis van 1995 tot 2005. Meeuwsen speelde daarin zelf een rol en geldt nog steeds als expert op het gebied van digitale communicatie en online ontwikkelingen. Hij vertelt hoe het bloggen ontstond op de kantoren van internetbedrijven, uit interne doorstuurmails met links naar opmerkelijke websites. Al snel was bloggen niet meer voorbehouden aan internetdeskundigen, maar kon iedereen, van thuisblijfmoeder tot politicus, deelnemen aan het uitdijende ‘ecosysteem van de blogosfeer’.

Persoonlijk
Wat is een blog? Een eenduidige definitie is niet te geven, want blogs zijn even veranderlijk als het internet. Hoe dan ook zijn de met enige regelmaat gepubliceerde, korte stukjes ‘persoonlijk van inhoud en stijl’. In het begin ging het om het in kaart brengen (letterlijk loggen) van het internet, wat toen ook nog min of meer mogelijk was. ‘Persoonlijk’ slaat dan op de selectie van en het commentaar op de verzamelde links. Tegenwoordig is de eerste associatie die met persoonlijke anekdotes en gedachten, met als schrikbeeld de huisvrouw die haar schoonmaaktips en kattenverhalen wereldkundig maakt.

Tussen de ‘linkloggers’ en de ‘lifeloggers’ ligt een heel terrein, dat in dit boek niet echt aan bod komt. Vooral de incrowd die er vanaf het begin bij was komt aan het woord, net als journalisten die hielpen het bloggen groot te maken. Alledaagse bloggers plukken nu de vruchten van hun werk. Wat die onbekende (en ongelezen) schrijvers drijft, komen we niet te weten, terwijl zij inmiddels de bulk van de blogosfeer uitmaken.

Drang naar vernieuwing
De interviews met de pioniers bieden een vermakelijk inkijkje in de bloggeschiedenis. Zij werkten bij internetbedrijven als Planet en konden de hele dag online zitten, iets wat in de jaren negentig uitzonderlijk was. Weet u nog, hoe je in moest bellen op een telefoonlijn om op internet te komen? Uit de interviews spreekt de naïviteit en branie van toen. Ook mooi is de verbazing over hoe groot het allemaal is gegroeid. De groei kwam vooral door de ontwikkeling van blogsoftware. Kennis van html was niet meer nodig voor het bouwen van een website. Meeuwsen legt het helder uit; kennis van html is zeker ook niet nodig bij het lezen van dit boek.

De pioniers van toen spreken ook hun verwachtingen uit over de toekomst. Ze geven aan in de huidige blogosfeer een drang naar vernieuwing te missen. Bloggers zijn niet meer vooruitstrevend. Commerciële blogs nemen het over en niemand ageert daartegen. Toch zijn er ook positieve geluiden. Van de enorme hoeveelheid blogs zet slechts een kleine groep door, maar die is op een (vak)inhoudelijk niveau waardevol. Na de ‘loggers van het web’, de ‘shockloggers’ en de ‘lifeloggers’ liggen de kansen voor de blogosfeer nu bij de kennisbloggers.

Gratis
Bij het uitermate kleurrijke Bloghelden hoort natuurlijk een website. Daar vind je niet alleen voetnoten bij de tekst, maar ook een gratis tekstversie. Hopelijk is daarin de slordige redactie, die de auteur in zijn inleiding nota bene uitbundig met naam en toenaam prijst, gecorrigeerd. Bloghelden is leuk om te lezen en te bewaren, maar doet je ook beseffen hoe handig internet is. 2005 ligt alweer vijf jaar achter ons. Ik zie nu al uit naar de Bloghelden-editie van 2020.

The Gospel According To Larry

larry

Verbeter de wereld, begin bij je blog. Het is niet de titel van een handleiding voor schrijvende antiglobalisten, maar de ondertitel van een leuk boek dat ik voor mijn verjaardag kreeg. The Gospel According To Larry van Janet Tashjian gaat over een zeventienjarige Einzelgänger die in zijn eentje, via zijn blog, de wereld probeert te veranderen. Deze Josh is een hyperintelligente kluizenaar in de dop. Walden van Thoreau is zijn grootste inspiratie, hij heeft een schuilplaats in de bossen waar hij zich kan terugtrekken om te mediteren en te vasten. Op zijn blog getiteld ‘The Gospel According to Larry’ preekt hij tegen de moraal van consumeren, profileren, conformeren. De combinatie van verlangen naar de natuur en een ascetische levensstijl, met het verslavende van de modernste communicatietechnologie: dit boek is op mijn lijf geschreven.

The Gospel According To Larry is een zogenaamde ‘young adult’-roman. De doelgroep is net als de hoofdpersoon rond de zeventien jaar. Betekent dat dat het een kinderachtig boek is? Welnee. Hoogstens is de stijl makkelijk te noemen, die staat volledig in dienst van het overbrengen van het verhaal. Toch weet de schrijfster Josh een geheel eigen stem mee te geven, een soort ironische vermoeidheid – waarbij de vermoeidheid stamt uit optimisme tegen beter weten in. De stem van een zeventienjarige kan ook niet al te ingewikkeld zijn, natuurlijk. In een middag heb je het boek uit. Maar het verhaal blijft langer in mijn hoofd hangen dan dat van menig Literair Juweel. Enerzijds omdat het een moderne tragedie is, anderzijds omdat het me aan het denken zet over mijn eigen blog en mijn eigen verlangen naar een schuilplaats in de bossen.

Josh slaagt erin met zijn blog iets in beweging te zetten, maar gaat uiteindelijk aan die beweging ten onder: dat maakt van hem een tragische held. Op zijn weblog begint hij een kruistocht tegen consumentisme en mediahypes. Zelf is hij anoniem en onzichtbaar. De preken van ‘Larry’ vinden veel weerklank en dan beginnen de problemen. Zijn succes groeit hem boven het hoofd en hij verliest alle controle over zijn alter ego. De krachten die hij heeft ontketend, keren zich tegen hem. De media waar hij tegen ageert, kunnen nu juist niet omgaan met anonimiteit en zullen niet rusten voor deze anonieme beroemdheid is ontmaskerd. Er ontstaat een klopjacht; Josh wordt slachtoffer van zijn eigen succes. Aan het eind moet je concluderen dat er niets is veranderd.

Kun je dan maar beter niet bloggen? Dat lijkt me nu ook weer niet de bedoeling. Josh zit dan wel het liefst in zijn schuilplaats in de bossen, hij heeft ook een niet te stoppen behoefte om zich te laten horen. Zelfs na het debacle met Larry en zijn ontmaskering, zoekt hij contact met de buitenwereld, wil hij gehoord worden. Een klassiek dilemma: vertel ik mijn verhaal en lever ik me over aan de oncontroleerbare krachten van de buitenwereld of trek ik me terug, met als gevolg dat niemand mijn ideeën leert kennen? Josh heeft moeite het evenwicht te vinden tussen de behoefte aan anonimiteit en de behoefte gehoord te worden. Anoniem bloggen lijkt in eerste instantie dat evenwicht te geven: Josh kan de hele wereld alles zeggen wat hij wil en toch gewoon zichzelf blijven. Maar het is juist de anonimiteit die de problemen veroorzaakt. De wereld pikt het niet dat een onbekende haar de les leest.

Josh heeft op een zeker moment 255 miljoen hits op zijn website. Hij doet in elk geval iets goed, te goed misschien. Hij kiest uiteindelijk voor de bossen. Dat doe ik nog niet.

Breukvlak: weblogroman van Eelco Runia

koelkast

Ik lees graag boeken die een hybride vorm hebben. Balancerend op de rand van fictie en non-fictie, of semi-autobiografische werken, essays, literaire biografieën, romans die er alles aan doen om uit hun structuur te barsten. Breukvlak van Eelco Runia vertegenwoordigt een heel nieuw genre. Het is een weblogroman. Historicus Runia hield tijdens zijn verblijf aan Stanford University een blog bij en bewerkte dat tot een boek.

Het gekke is: van Runia (de hoofdpersoon heet trouwens Minne Algra) is geen weblog te vinden. Dat zet aan het denken: wilde hij niet dat lezers blog en boek gingen vergelijken? Is het blog een mystificatie en heeft het nooit bestaan? Of heeft hij geconcludeerd dat weblogs stom zijn?

Stom is misschien niet het goede woord. Maar het blog dat Algra bijhoudt in Breukvlak brengt hem niet wat hij wil. Zijn doel is ook nogal vaag: een weblog, schrijft hij, is ‘een roman waarin de blogger al schrijvend het personage creëert dat die roman schrijft’. Je kunt je afvragen waarom hij het dan nog een blog noemt en niet meteen een roman. Dat is niet flauw bedoeld: deze vervreemdende reflecties maken het boek juist de moeite waard, zeker voor een blogger.

Het personage creëren dat schrijft: eigenlijk is het een ingewikkelde manier om te zeggen dat hij zijn herinneringen wil vastleggen. Dat doet hij door zich te richten op het marginale. Juist de dingen die je normaal gesproken niet belangrijk vindt, zijn ankers voor de herinnering. Een foto van de inhoud van je koelkast zegt veel meer over een verblijf in het door voedsel geobsedeerde Amerika dan een verplicht plaatje van een zonsondergang bij Big Sur.

Daar zit wat in. Iemand vertelde me eens dat hij de vakantiefoto’s van zijn zus had gezien, die op reis was geweest in Nieuw-Zeeland. ‘Heel Nieuw-Zeeland is vergeven van de schapen,’ zei hij, ’toch stond op niet één foto een schaap.’ Als je jaren later je foto’s of reisdagboeken doorbladert, zijn het juist de schapen die de herinnering triggeren – zoals de onbeduidende dingen die Marcel Proust triggeren in Op zoek naar de verloren tijd. Een scheef liggende tegel onder je voet, het geluid van een lepeltje in een koffiekop.

Het probleem is natuurlijk dat wanneer je je bewust concentreert op het marginale, dat marginale onmiddellijk ophoudt marginaal te zijn. Het wordt ‘ontmarginaliseerd’. Dat realiseert Algra zich ook. Maar een oplossing heeft hij niet. Zou het weblog daarom verdwenen zijn?

Een oplossing die mij te binnen schiet (en die meteen schittert door onmogelijkheid) is te streven naar volledigheid. Als je overal aandacht aan besteedt, en aan alles evenveel, blijft de marginaliteit in stand. Ach, de schone volledigheid… Die is niet alleen vanaf het begin al gedoemd te mislukken, maar zou ook een onleesbaar boek opleveren. En toch. Ik stel me een gedachtekunstwerk voor, als een foto van een kamer, waar niet echt een standpunt ingenomen is, waar alles oppervlakte is en niets eruit springt. En ergens tussen tafel, stoelen, kranten, boeken, planten, koffiekopjes en de lamp, zit een poes heel rustig voor zich uit te kijken, recht de camera in…

Algra is niet een dertien-in-een-dozijn blogger, zoveel mag duidelijk zijn. Het is hem ernst. Hij is dan ook wetenschapper, met onderzoek dat zich uitstrekt in filosofie, literatuur, film en geschiedenis. Daar schrijf je niet hapsnap een stukkie over. De stukken waaruit Breukvlak bestaat, zijn dan ook te lang om voor blogs door te gaan. Op een beeldscherm had ik ze allang weggeklikt. Een andere eigenschap van blogs zijn de onderlinge verbindingen tussen de stukken – verbindingen die Algra wel expliciet maakt, maar die natuurlijk gewoon linkjes hadden moeten zijn. (Ik vraag me opeens af hoe een roman als deze zou werken op een e-reader, waar je wél zou kunnen linken.) Hetzelfde geldt voor de reacties van het thuisfront, dat hij wel noemt, maar die de papieren versie van zijn blog niet hebben gehaald.

Breukvlak is inhoudelijk een interessant boek vanwege de gedachten en overwegingen van personage Algra. Die hadden ook in een gewone roman overtuigd. Als weblogroman is het een leuk experiment, dat vooral doet peinzen hoe het beter had gekund. Een vervolg zal Runia denk ik niet maken. Mocht hij weer beginnen te bloggen, dan zou ik hem wel volgen. Mits zijn stukkies iets minder essays zijn en iets meer, tja, stukkies.